ΤΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α΄ (Τμῆμα Προχωρημένων)

+++

ΤΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α΄

(Τμῆμα Προχωρημένων) 

Ἐφαρμογὴ τῆς Ἐκκλησιοποιημένης Ἁγιογραφίας

 

 Προσευχητικὸ ἄνοιγμα: Χριστὲ τὸ Φῶς τὸ ἀληθινόν...

Σημασία τοῦ Ναοῦ - Ἀρχὲς Ἁγιοκατάταξης (2 φυλλάδια).

 Ἐπεξεργασία τοῦ σχεδίου Ἁγιοκατάταξης

τοῦ Καθολικοῦ τῆς Ἱ. Μ. Ἁγίας Παρασκευῆς.

  Οἱ πιὸ ἔμπειροι κατέθεσαν προτάσεις...

 ...καὶ ἔκαναν ὠφέλιμες παρατηρήσεις.

 Οἱ νεώτεροι ὑπέβαλαν ἐρωτήσεις,...

 ...ἀλλὰ καὶ προσεκόμισαν νέες τους ἐργασίες.

  

Μετάβαση στὸν Ναὸ γιὰ ἐπιτόπου ἐργασία.

Τὸ Ἀναστάσιμο Ἀπολυτίκιο του πλ. β΄ ἀναζωογονεῖ:

«Ἀγγελικαὶ Δυνάμεις ἐπὶ τὸ μνῆμά σου,...»

 

 Οἱ παρευρισκόμενοι Μοναχοὶ καὶ Μοναχὲς...

  ...ἐξηγοῦν τὸν τρόπο ἐργασίας καὶ καθοδηγοῦν.

  

 Οἱ πρῶτες γραμμὲς τῆς προσπάθειας,...

...μέσα σὲ πνεῦμα πνευματικῆς χαρᾶς...

 

 ...καὶ ἀλληλοσυμπλήρωσης.

Σεβασμὸς τοῦ Ἱεροῦ χώρου τοῦ Ναοῦ...

 
...ἐπιμελὴς καὶ ἀκριβὴς ἐργασία...

...ἑνότητα καὶ ἀλληλοσεβασμός.

Σάββατο 5 Ὀκτωβρίου πολ. ἡμ., 17:00΄ ἔως 21:00΄ μ.μ.

 Καὶ κάθε δεύτερο Σάββατο...

Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίας Παρασκευῆς Ἀχαρνῶν.

+++

ΤΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α΄ (Τμῆμα Ἀρχαρίων)

+++

ΤΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α΄

(Τμῆμα Ἀρχαρίων) 
 

Σάββατο 5 Ὀκτωβρίου πολ. ἡμ., 11:30΄ π.μ. ἔως 13:00΄ μ.μ.

 Οἱ πιὸ πεπειραμένοι βοηθοῦν τοὺς νεώτερους, «ἀπ' τὸ Α»...

Βασικὰ Μαθήματα σχεδίου, γιὰ ἕνα ἰσχυρὸ θεμέλιο...






Οἱ μετρήσεις πάντοτε ἀπαραίτητες καὶ βοηθητικές...

 
Τὸ Μοναχικὸ στοιχεῖο πάντοτε ἐλπιδοφόρα παρόν,
στὴν «πρώτη γραμμή»...

 Ἡ «Εὐλογία» τοῦ Μαθήματος σὲ ὅλους:
Τὸ «Ἔγχρωμο Εὐαγγέλιο»...

 

 Σύντομα ἡ παρουσίασή του στὸ Ἱστολόγιό μας...

+++

ΤΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α΄ (Παιδικὸ τμῆμα)

+++

ΤΑΚΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α΄

(Παιδικὸ τμῆμα)

«Πάτερ ἡμῶν...»

«ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ»

Ἄρχισα τὰ Μαθήματα
στὴν Ἁγιογραφία,
Τέχνη ἁγία τοῦ Θεοῦ,
Οὐράνια ἐμπειρία!

Μὲ σχέδια καὶ χρώματα
ποθῶ νὰ δοκιμάσω,
αὐτὰ π’ ὁ λόγος ἀπορεῖ,
τὰ θεῖα, νὰ ἐκφράσω.

 
Τὴν Παναγιά μας, τὸν Χριστό,
Ἀγγέλους καὶ Ἁγίους
θἄχω Βοηθοὺς στὸ ἔργο μου,
Ἀρχάγγελους τοὺς θείους!

 Θὰ ὁδηγοῦν τὸ χέρι μου,
τὸ νοῦ καὶ τὴ ματιά μου,
καὶ θὰ μοῦ δίνουν μυστικὰ
χαρὰ μέσ’ στὴν καρδιά μου!

Κι ὅταν θὰ φτιάξω μὲ καιρὸ
Εἰκόνα χρυσωμένη,
αὐτὴ ‘ χαρὰ θὰ μοιραστῆ
σ’ ὅλη τὴν Οἰκουμένη.

«Τὰ Σὰ ἐκ τῶν Σῶν» τότε θὰ πῶ,
καὶ θὰ Τοῦ σιγοψάλω:
«Χριστέ μου δῶρο Σου εἶν’ αὐτό,
-Σ’ εὐχαριστῶ-, μεγάλο».
                                                    Ἁ.Π.

 

Τὰ Μαθήματα παραδίδονται δωρεάν.
Πληροφορίες στὸ 6932632485
ή στὸ agiografia.allilografia@gmail.com

Σάββατο 5 Ὀκτωβρίου πολ. ἡμ., 10:00΄ ἔως 11:30΄ π.μ.

 Καὶ κάθε δεύτερο Σάββατο...

 

Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίας Παρασκευῆς Ἀχαρνῶν.

+++

"Η Εικόνα ως "έσοπτρον" του Ουρανού, δια μέσου της τεχνοτροπίας της" (Μέρος Γ΄)

+++

«Ἡ Εἰκόνα ὡς "ἔσοπτρον" τοῦ Οὐρανοῦ,
διὰ μέσου τῆς τεχνοτροπίας της»

(Μέρος Γ΄)

κ. Μαρκόπουλος Φίλιππος, Ἁγιογράφος

Εἰσήγησις Α΄, κατὰ τὴν διάρκεια
τῆς Ἐκθέσεως Ὀρθοδόξου Ἁγιογραφίας Α΄

«Εἰκόνα καὶ Ἐλπίδα: Τὸ Κολιμπρὶ καὶ ἡ Εὐθύνη μας»
στὸ Δημοτικὸ Ὠδεῖο Φυλῆς,
στὰ Ἄνω Λιόσια Ἀττικῆς,
τὸ Σάββατο 18.11/1.12.2012

...Τώρα εἴπαμε, ὅτι τὸ φῶς παίζει τὸν ρόλο τῆς τρίτης διάστασης. Ἂς δοῦμε λιγάκι καὶ τὸ χρῶμα. Τὸ χρῶμα θὰ ὑπακούσει στὰ ὅρια τῶν ἰδιοτήτων τοῦ χρυσοῦ, δηλ. θὰ ὑπάρχει ἐκεῖ μὲ ἕνα τέτοιο τρόπο, ποὺ νὰ μὴν ἀλλάζει τὴν ἀρχικὴ ἐντύπωση, τὴν ὁποία μᾶς δίνει τὸ χρυσό. Τὸ χρυσὸ μᾶς δίνει μιὰ ἐντύπωση γύρω ἀπ’ τὸ κίτρινο. Τὰ χρώματα ποὺ θὰ βάλουμε, θὰ πρέπει μὲ τέτοιο τρόπο νὰ συντίθενται στὸ μάτι μας ὁπτικά, ὥστε νὰ ἐξουδετερώνονται καὶ νὰ παραμένει πάλι ἡ ἐντύπωση τοῦ χρυσοῦ. Αὐτὸ εἶναι τεχνικὸ ζήτημα, ἀπαιτεῖ ἰδιαίτερη γνώση καὶ εἰδικὴ γνώση καὶ δὲν εἶναι θέμα τῆς συζήτησής μας, ὅμως ἁπλῶς τὸ ἀναφέρω, γιὰ νὰ γνωρίζετε ὅτι τὰ χρώματα ὐπακούουν σὲ κανόνες, δὲν μπαίνουν αὐθαίρετα, δὲν ὑπάρχει τίποτα αὐθαίρετο, καμμία κίνηση ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ γίνει, χωρὶς νὰ ὑπάρχει ἕνας συγκεκριμένος λόγος νὰ γίνει.

Μποροῦμε ὅμως νὰ ποῦμε ποιὸς εἶναι ὁ γενικὸς κανόνας, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἀπορρέουν ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι κανόνες ποὺ ἀφοροῦν τὴν χρήση τοῦ χρώματος, δηλαδὴ τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο θὰ κινηθῶ γιὰ νὰ βάλω τὸ χρῶμα στὴν ζωγραφική. Αὐτὸς εἶναι ὁ κανόνας τῆς ἰσορροπίας ἢ ἂν θέλετε τῆς ἐξουδετέρωσης.

 

Θὰ πρέπει ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς Εἰκόνας νὰ συνεργάζονται μὲ μία τέτοια ἁρμονία, ποὺ νὰ ὑπηρετοῦν τὸ σύνολο. Δὲν θὰ πρέπει σὲ καμμία περίπτωση νὰ ὑπάρχει κάτι ποὺ νὰ «βγαίνει μπροστά», μὲ ὁποιοδήποτε τρόπο. Ἂς ποῦμε ἕνα μπλὲ ἢ ἕνα κόκκινο, κάτι ποὺ νὰ ξεφεύγει καὶ νὰ ἀποσπᾶται ἀπὸ τὸ σύνολο καὶ νὰ ἀποκτὰ μιὰ αὐτόνομη παρουσία, νὰ ἐντυπώνεται στὸ μάτι μας ἰδιαίτερα. Ἐκτὸς ἂν σκόπιμα ὑπάρχει κάποιος λόγος νὰ τὸ κάνουμε αὐτό. Σὲ γενικὲς γραμμὲς  μποροῦμε νὰ εἴμαστε σίγουροι ὅτι αὐτὸ ποὺ θέλουμε εἶναι νὰ φτιάξουμε ἕνα ἔργο, στὸ ὁποῖο τὰ στοιχεῖα εἶναι ἀπόλυτα συμφιλιωμένα, συνεργάζονται, ὑπακούουν στὰ ὅρια τῶν ἰδιοτήτων τοῦ χρυσοῦ, ποὺ εἶναι ὁ καθοριστικὸς συμβολισμὸς καὶ μέσα σ’ αὐτὴν τὴν σχέση, σ’ αὐτὰ τὰ ὅρια, ἔχουμε τὴν χρήση καὶ τὰ ὅρια τῆς δικῆς μας ζωγραφικῆς.
 Αὐτὴ ἡ ἰσοδυναμία τῶν ἀντιθέτων στὸ χρῶμα, -διότι καὶ τὰ χρώματα ἔχουν ἰδιότητες, εἶπαμε ὅτι εἶναι θερμὰ καὶ ψυχρά, φωτεινὰ ἢ σκοτεινά-, ὁ τρόπος ποὺ θὰ τὰ συνδυάσουμε εἶναι νὰ δημιουργοῦν μία κεντρικὴ ἰσορροπία, ὥστε ἡ ἐντύπωση ἡ ἀρχική, προτοῦ βάλουμε κάποιο χρῶμα, ἡ ἐντύπωση τοῦ χρυσοῦ, νὰ παραμένει κυρίαρχη.

Λοιπόν, ἐδῶ θὰ πρέπει νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, ἐπειδὴ εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τέτοιο, νὰ τεθεῖ ἕνα ἐρώτημα, ποὺ ἔχει ἀπασχολήσει πάρα πολὺ καὶ τοὺς Συναδέλφους, κατὰ καιρούς, ἀλλὰ καὶ ὄχι μόνο· κατὰ πόσο ὁ ρόλος τῆς Εἰκόνας ἀφορᾶ τὴν Τέχνη, τὸ τεχνικὸ μέρος ἢ ἀφορᾶ καὶ μία ἄλλη διάσταση, τὴν ὁποία ἐμεῖς γνωρίζουμε ὅτι ὁπωσδήποτε τὴν ἀφορᾶ, ὡς μέσο, τὸ ὁποῖο θὰ βοηθήσει τὸν ἄνθρωπο νὰ προχωρήσει στὸν ἀγῶνα γιὰ τὴν σωτηρία του. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπάρχουν πολλὲς συζητήσεις καὶ ἡ Εἰκόνα ἔχει φθάσει νὰ ἔχει πολλὲς χρήσεις, νὰ ἐξετάζεται μὲ κριτήρια καλλιτεχνικά, ἀκαδημαϊκά, νὰ ἀποκτᾶ ἕνα χαρακτῆρα διακοσμητικὸ πολλὲς φορὲς στὰ σπίτια, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ κάνω μιὰ μικρὴ ἀναφορὰ ὡς πρὸς αὐτὸ τὸ ζήτημα...

 

Συνεχίζεται

 +++

"Η Εικόνα ως "έσοπτρον" του Ουρανού, δια μέσου της τεχνοτροπίας της" (Μέρος B΄)

+++

«Ἡ Εἰκόνα ὡς "ἔσοπτρον" τοῦ Οὐρανοῦ,
διὰ μέσου τῆς τεχνοτροπίας της»

(Μέρος B΄)

κ. Μαρκόπουλος Φίλιππος, Ἁγιογράφος

Εἰσήγησις Α΄, κατὰ τὴν διάρκεια
τῆς Ἐκθέσεως Ὀρθοδόξου Ἁγιογραφίας Α΄

«Εἰκόνα καὶ Ἐλπίδα: Τὸ Κολιμπρὶ καὶ ἡ Εὐθύνη μας»
στὸ Δημοτικὸ Ὠδεῖο Φυλῆς,
στὰ Ἄνω Λιόσια Ἀττικῆς,
τὸ Σάββατο 18.11/1.12.2012

...Ἀπ’ τὴν στιγμὴ λοιπόν, ποὺ ἔχουμε τὸ χρυσό, μὲ τὸν συμβολισμὸ ποὺ ἀναφέραμε, θὰ δοῦμε ὅτι ἕνα δεύτερο ἐπίσης ἀπαραίτητο στοιχεῖο, ποὺ χωρὶς αὐτὸ δὲν νοεῖται ἡ ἔννοια τῆς Εἰκόνας, εἶναι τὸ φωτοστέφανο.
Τὸ φωτοστέφανο δὲν ἀνήκει σὰν στοιχεῖο στὸ χρυσό. Εἶναι ἐπίσης χρυσό, ἀλλὰ δὲν ἀνήκει στὸ χρυσό, ἀνήκει στὴν μορφή. Τὸ φωτοστέφανο εἶναι ἡ πνευματικότητα τοῦ συγκεκριμένου προσώπου, ποὺ ἀγιογραφεῖται. Ἑπομένως δὲν εἶναι ἕνα στοιχεῖο, ἕνας κύκλος, ποὺ ἀνήκει σ’ αὐτὸ τὸ σύμβολο (τοῦ χρυσοῦ). Ἁπλῶς ἐκεῖ δηλώνεται ὅτι ὑπάρχει κοινωνία, ὑπάρχει ταύτιση· τὸ πνεῦμα τοῦ προσώπου εἶναι συμφιλιωμένο μὲ αὐτὸ ποὺ δηλώνει τὸ χρυσό, μὲ τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ. Ἑπομένως τὸ φωτοστέφανο ἀνήκει στὴν μορφή καὶ εἶναι μία δήλωση ὅτι (ἡ μορφὴ) ἐντάσσεται, ἔχει ἀποκτήσει αὐτὴν τὴν σχέση, τὴν ταύτιση μὲ τὸν συμβολισμό ποὺ ἔχει τὸ χρυσό. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα τὰ χρώματα θὰ ἀκολουθήσουν, μέσα στὰ ὅρια αὐτά, μὲ πολλοὺς κανόνες, οἱ ὁποῖοι θὰ προκύψουν ἀπὸ κάποια ἰδιότητα ποὺ θὰ δοῦμε στὴν συνέχεια.

 

Ἂς δοῦμε λοιπόν, ὅταν ἔχουμε μία Εἰκόνα, τὰ στάδια, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ξεκινήσουμε.
Ἀφοῦ καθορίσουμε τὸ περίγραμμα, δηλαδὴ τὴν περιοχὴ τοῦ χρυσοῦ καὶ χρυσώσουμε, στὴν συνέχεια ἔχουμε ἕνα πρῶτο σκίτσο, τὸ ὁποῖο ὁριοθετεῖ τὶς λεπτομέρειες τῆς ζωγραφικῆς μας, ἀναλόγως τοῦ τί εἶναι. Δηλαδὴ τὰ ροῦχα, τὸ Εὐαγγέλιο σὲ μία μορφὴ ἢ τὰ ἐπὶ μέρους στοιχεῖα μιᾶς παράστασης.
Ἀπὸ τὴν στιγμὴ λοιπόν ποὺ καταγραφοῦν αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, οὐσιαστικὰ ἔχουμε ἕνα σκίτσο, μία γραμμή, ἡ ὁποία περιγράφει-ὁριοθετεῖ τὸ θέμα. Αὐτὸ τὸ κομμάτι τοῦ σκίτσου θὰ πρέπει στὴν συνέχεια νὰ ἀποκτήσει καὶ ἕνα βάθος, γιατὶ ἕνα σκίτσο εἶναι οὐσιαστικὰ μονοεπίπεδο, ἔχει δύο διαστάσεις. Θὰ πρέπει στὴν ζωγραφικὴ νὰ εἰκαστεῖ καὶ ἡ τρίτη διάσταση, τοῦ βάθους, γιὰ νὰ εἶναι ρεαλιστική. 

Συνήθως, -στὴν κλασσικὴ ζωγραφικὴ οἱ τρόποι εἶναι πάρα πολλοί-, γίνεται μιὰ μίμηση τοῦ φυσικοῦ φωτός, ἔχουμε σκίαση καὶ ἐπίσης χρησιμοποιεῖται ἡ προοπτική, γιὰ νὰ μᾶς δηλώσει γεωμετρικὰ τὸ βάθος.

 Στὴν Εἰκονογραφία, στὴν βυζαντινὴ Εἱκόνα, ἡ τρίτη αἴσθηση (διάσταση) τοῦ βάθους, δίνεται μὲ τρία φῶτα, τὰ ὁποῖα δηλώνουν τὸ μὲν σκουρότερο τὸ βαθύτερο (σημεῖο), τὰ δὲ φωτεινότερα τὰ πιὸ μπροστά (σημεῖα).
Ἔτσι λοιπόν αὐτὴ ἡ κλίμακα τῶν τριῶν φώτων, δουλεμένη μὲ μία ἁρμονικὴ πρόοδο, μπορεῖ νὰ μᾶς δώσει μὲ πειστικότητα, -μόνο αὐτοὶ οἱ τρεῖς τόνοι-, νὰ μᾶς δώσουν τὸ βάθος, τὴν τρίτη διάσταση, ἀπὸ εἰκαστικὴ ἄποψη.
Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἡ ἐπιλογὴ τριῶν τόνων ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴν ἀναφορὰ στὸν Τριαδικὸ Θεό. Δὲν ὑπάρχει στοιχεῖο στὴν Εἰκόνα ποὺ νὰ μὴν ἔχει ἀκριβῶς ἕνα συμβολισμό, γιὰ νὰ δεχθοῦμε ἐμεῖς ἕνα μήνυμα.

 

Ὁ σκοπὸς τῆς Εἰκόνας εἶναι ὁ ἴδιος ἀκριβῶς μὲ αὐτὸν ὁποιουδήποτε πράγματος, τὸ ὁποῖο συντελεῖται μέσα στὴν Ἐκκλησία. Ἡ Εἰκόνα σὰν ἔργο τῆς Ἐκκλησίας δὲν ἔχει ἄλλη ἀποστολὴ ἀπὸ τὴν ἴδια ἀκριβῶς (τὴν ἀποστολὴ τῆς Ἐκκλησίας) καὶ θὰ δοῦμε κάποιες ἀναλογίες στὴν συνέχεια.
Ἔτσι λοιπόν, τὸ σκίτσο μας ἀρχικά εἶναι γραμμικό ἐνῶ τὰ τρία φῶτα διακρίνονται ἐπειδὴ εἶναι ἐπιφάνειες. Καὶ ἐδῶ ἔχουμε μία διάκριση ποιότητας· τὸ σκίτσο εἶναι γραμμή ἐνῶ τὰ τρία φῶτα εἶναι ἐπιφάνειες. Καὶ αὐτὸ ἐνδεχομένως νὰ ἀνάγεται σὲ ἕνα συμβολισμό. Δὲν θὰ σᾶς κουράσω ὅμως νὰ μποῦμε σὲ πολλὲς λεπτομέρειες, διότι θέλω γρήγορα νὰ πᾶμε νὰ δοῦμε μιὰ σφαιρικὴ εἰκόνα ὡς πρὸς αὐτό, ποὺ κατὰ τὴν γνώμη μου ἡ Εἰκόνα θέλει νὰ μᾶς πεῖ.

Τὸ σκίτσο λοιπόν, δημιουργεῖται ἀπὸ δύο γραμμικὰ στοιχεῖα, φωτεινὰ καὶ σκοτεινά. Φωτεινὰ καὶ σκοτεινά, γιὰ νὰ δηλωθεῖ ἐπίσης, -κάνω μιὰ μικρὴ ἁπλῶς ὑπόνοια- ἡ κυριαρχικὴ τοῦ κόσμου μας, ἡ σύνθεση τῶν ἀντιθέτων. Ἡ ζωὴ ἐδῶ συντίθεται ἀπὸ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.
Στὴν συνέχεια τὰ τρία φῶτα εἶναι αὐτὰ ποὺ ἐμψυχώνουν αὐτὰ τὰ σκίτσα ποὺ κάνουμε, τοὺς δίνουν ζωή, τὰ ὁλοκληρώνουν καὶ κάνουν (μαζί τους) μιὰ πληρότητα.

 
Στὸν πίνακα μποροῦμε νὰ δοῦμε ὅλη αὐτὴν τὴν ἀναφορά. Θὰ δοῦμε ὅτι τὸ σκίτσο περιέχει μία σκοτεινὴ γραμμή. Ἐδῶ ἔχουμε οὐσιαστικὰ τὸ τυπικὸ σχέδιο μιᾶς σφαίρας. Πῶς θὰ τὸ κάναμε, πῶς θὰ τὸ βλέπαμε Ἁγιογραφικά. Πῶς ἡ βυζαντινὴ γλῶσσα δηλαδὴ καταγράφει μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο.
Ἔχουμε τὸ σκίτσο μας· ζωγραφίζουμε μία σφαίρα μὲ μία σκοτεινὴ γραμμὴ καὶ οἱ γκρίζες ὑπονοοῦν τὶς φωτεινές, τὶς λευκὲς γραμμές. Ἄν ἔμενε μέχρι ἐκεῖ, θὰ ἦταν ἕνα ἐπίπεδο σκίτσο. Στὴν συνέχεια (ὅμως), μὲ τὰ τρία φῶτα, τὰ ὁποῖα εἴπαμε ὅτι κατὰ σύμβαση δηλώνουν τὸ μέν σκοτεινὸ τὸ πιὸ πίσω (σημεῖο) καὶ τὸ φωτεινὸ τὸ πιὸ μπροστά, μποροῦμε σιγὰ σιγὰ καὶ ἐκπαιδευόμαστε(;) νὰ ἀποκτήσουμε καὶ μιὰ αἴσθηση τοῦ βάθους, καὶ εἰδικὰ σὲ πιὸ σύνθετα θέματα αὐτὸ εἶναι πολὺ πιὸ προφανές.


 

Ὅταν λοιπόν, ἔχουμε τὸ σκίτσο καὶ τὸ φῶς-χρῶμα, -τὸ ὁποῖο εἶπαμε ποὺ ἀντιστοιχεῖ καὶ τί συμβολίζει-, σὲ μία ἕνωση, τότε ἔχουμε μὲ τὸν πιὸ λιτὸ τρόπο τὴν πιὸ πλήρη ἀπόδοση σχέσης καὶ αὐτὸ εἶναι ποὺ δείχνει μέσα στὴν Εἰκόνα, ὅτι κάθε στοιχεῖο ἔχει αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα (σχέσης).


Συνεχίζεται


 +++

"Η Εικόνα ως "έσοπτρον" του Ουρανού, δια μέσου της τεχνοτροπίας της" (Μέρος Α΄)

+++

«Ἡ Εἰκόνα ὡς "ἔσοπτρον" τοῦ Οὐρανοῦ,
διὰ μέσου τῆς τεχνοτροπίας της»

(Μέρος Α΄)

κ. Μαρκόπουλος Φίλιππος, Ἁγιογράφος

Εἰσήγησις Α΄, κατὰ τὴν διάρκεια
τῆς Ἐκθέσεως Ὀρθοδόξου Ἁγιογραφίας Α΄

«Εἰκόνα καὶ Ἐλπίδα: Τὸ Κολιμπρὶ καὶ ἡ Εὐθύνη μας»
στὸ Δημοτικὸ Ὠδεῖο Φυλῆς,
στὰ Ἄνω Λιόσια Ἀττικῆς,
τὸ Σάββατο 18.11/1.12.2012

κ. ΕΙΡΗΝΗ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΗ

Θεοφιλέστατε Ἐπίσκοπε Ὠρεῶν κ. Κυπριανέ, σεβαστὲς Μητέρες καὶ σεβαστοὶ Πατέρες, ἀγαπητοί μας, ἐν Χριστῷ, Ἀδελφοὶ καὶ Ἀδελφές, στην πρώτη προγραμματισμένη Εἰκονολογική μας Εἰσήγηση, μὲ θέμα «Ἡ Εἰκόνα ὡς ῾῾ἔσοπτρον᾿᾿ τοῦ Οὐρανοῦ, διὰ μέσου τῆς τεχνοτροπίας της».

Ἔχουμε τὴν ἰδιαίτερη τιμὴ καὶ χαρά, ὁ Εἰσηγητὴς αὐτοῦ τοῦ τόσο ἐνδιαφέροντος θέματος νὰ εἶναι ὁ πολὺ ἀγαπητός μας Ἀδελφός, Φίλος καὶ Συμπαραστάτης, Ἁγιογράφος κ. Φίλιππος Μαρκόπουλος, ὁ ὁποῖος μᾶς βοήθησε τὰ μέγιστα μὲ τὶς γνώσεις καὶ τὴν ἐμπειρία του στὸ νὰ προχωρήσει καὶ νὰ γίνει πράξη αὐτὸ τὸ μεγάλο τόλμημα· ἡ πρώτη  Ἔκθεση Ὀρθόδοξης Ἁγιογραφίας «Εἰκόνα καὶ Ἐλπίδα: Τὸ Κολιμπρὶ καὶ ἡ Εὐθύνη μας».
 
Ὁ κ. Φίλιππος Μαρκόπουλος σπούδασε στὴν Σχολὴ Καλῶν Τεχνῶν, στὴν Φλωρεντία τῆς Ἰταλίας, στὸ τμῆμα σκηνογραφίας καὶ ζωγραφικῆς, ἐργάζεται δὲ ὡς Ἁγιογράφος ἀπὸ τὸ 1980.
Στὸ τέλος τῆς Εἰσηγήσεως θὰ τεθοῦν ἐρωτήσεις καὶ θὰ ἀκολουθήσει διάλογος. Εὐχαριστοῦμε πάρα πολύ.
Τὸν λόγο ἔχει ὁ ἀγαπητός μας κ. Φίλιππος...

κ. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

Θεοφιλέστατε, Πατέρες καὶ Ἀδελφοί, καλησπέρα Σας!
Τὸ ζήτημα ποὺ θὰ μᾶς ἀπασχολήσει εἶναι πολὺ σοβαρό.
Ἐκεῖνο ποὺ  ἀρχικὰ μποροῦμε νὰ παρατηρήσουμε εἶναι ὅτι ὑπάρχει ἕνα παράδοξο· πρέπει νὰ ἐξηγήσουμε, κάτι ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι αὐτονόητο. Ἂν δηλαδή, πράγματι ἡ Εἰκόνα εἶναι μέσον, μὲ τὸ ὁποῖο ἀποκαλύπτεται ὁ Πνευματικὸς Κόσμος, αὐτὸ ἤδη θὰ πρέπει νὰ τὸ εἰσπράττουμε. Εἶναι λοιπόν, ἐνδεχομένως, περιττὴ ἡ ἐξήγηση. Ὅμως ἐπειδὴ ὑπάρχουν ῾῾ἀλλοῦ᾿᾿ κάποια κενά, χρειάζεται νὰ ἀσχοληθοῦμε λίγο μὲ τὸ ζήτημα αὐτό καὶ νὰ δοῦμε μὲ ποιόν τρόπο ἡ Εἰκόνα μὲ τὴν τεχνοτροπία της κατορθώνει νὰ μᾶς φέρει σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν πνευματικὸ Κόσμο, τὸν Οὐρανό.

Γιὰ νὰ δοῦμε τὸ ζήτημα αὐτὸ ἂς δοῦμε τὰ ῾῾συστατικὰ᾿᾿  τῆς Εἰκόνας: Τὸ πρῶτο στοιχεῖο, τὸ ὁποῖο εἶναι κυρίαρχο καὶ βασικὸ στὴν Εἰκόνα μας, εἶναι τὸ χρυσό. Ξεκινᾶμε ἀπὸ αὐτὸ τὸ στοιχεῖο, τὸ ὁποῖο προηγεῖται ὁποιασδήποτε ἄλλης ἐνέργειας, εἶναι θεμελιῶδες καὶ ὁ,τιδήποτε ἀκολουθεῖ  εἶναι ὐποχρεωτικὸ -ἀκόμη καὶ ἀπὸ εἰκαστικὴ ἄποψη, ἀπὸ κανόνες ζωγραφικῆς, νὰ τὸ δοῦμε- νὰ ἐντάσετται στὰ ὅρια του.

Τί θέλω νὰ πῶ μ’ αὐτό; Στὴν Τέχνη γενικά, ὅταν θέλουμε νὰ συνδυάσουμε δύο διαφορετικὰ εἴδη, προσπαθοῦμε νὰ βροῦμε κοινὰ στοιχεῖα, κάποιες κοινὲς παραμέτρους, ὥστε νὰ γίνει αὐτὸ τὸ ταίριασμα τὸ ἁρμονικό. Π.χ. ἂν ἔχουμε ξύλο καὶ μέταλλο, θὰ πρέπει νὰ σκεφθοῦμε τὶς ἰδιότητες τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου στοιχείου καὶ νὰ βροῦμε κάπου μία ῾῾συγγένεια᾿᾿  καὶ ἀναλογικὰ νὰ μπορέσουμε νὰ συνδυάσουμε τὰ στοιχεῖα.
Ὅταν λοιπόν ἐξ ἀρχῆς ἔχουμε ἕνα στοιχεῖο (στὴν Εἰκόνα), ποὺ εἶναι μέταλλο, ποὺ εἶναι τὸ χρυσό, οἱ ἰδιότητες τοῦ στοιχείου αὐτοῦ θὰ πρέπει νὰ καθορίσουν καὶ τὶς ὑπόλοιπες ἐνέργειές μας, διότι τὸ στοιχεῖο αὐτὸ προηγεῖται. Δὲν τὸ ἐπιλέγουμε μὲ δυνατότητα ἀντικατάστασης. Εἶναι θεμελιῶδες, βασικὸ στοιχεῖο, γιατὶ ἔχει ἕνα βαθὺ συμβολικὸ χαρακτῆρα.
Ὅλοι γνωρίζουμε ὅτι γιὰ τὸν συμβολισμὸ τοῦ χρυσοῦ ἔχουν γίνει ἀποδεκτὰ διάφορα.  Γενικὰ πάντως ξέρουμε   ὅτι σημαίνει τὴν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, τὸ Ἄκτιστο Φῶς, τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ... Μποροῦμε νὰ ποῦμε πολλὰ τέτοια πράγματα καὶ ὄντως εἶναι ἔτσι.

Θὰ δοῦμε σὲ λίγο, πιό κάτω στὴν Εἰσήγησή μας ὅτι ὑπάρχει κάτι πολὺ πιὸ σημαντικὸ ἀπὸ τὸ τί ἀκριβῶς συμβολίζει τὸ χρυσό. Ὅμως ξεκινᾶμε μ’ αὐτό καὶ ὅ,τι κάνουμε ἐντάσσετται στὴν παρουσία καὶ τὶς ἰδιότητες τοῦ συμβόλου καὶ τοῦ μετάλλου. Τοῦ συμβόλου ὡς πρὸς τὸ περιεχόμενο, αὐτὸ ποὺ θέλει νὰ μᾶς πεῖ, τὸ μήνυμα ποὺ μεταφέρει καὶ τοῦ μετάλλου ὡς πρὸς τὴν φυσικὴ συμπεριφορά. Τὸ χρυσό, ὡς πρὸς τὴν φυσικὴ συμπεριφορά, ἔχει τὴν δυνατότητα, καὶ μάλιστα τὸ στιλβωτὸ χρυσό, ποὺ ἔκαναν οἱ παλαιότεροι, νὰ λειτουργεῖ ὡς καθρέπτης. Αὐτὸ ἂν κάποιος τὸ παρατηρήσει, τὸ μελετήσει, θὰ δοῦμε ὅτι ἀντιδρᾶ, ὡς πρὸς τὴν φωτεινότητα ποὺ ἀντανακλᾶ, εἴτε σὰν σκοτεινὸ εἴτε σὰν φωτεινό.

Ἀντανακλᾶ λοιπὸν μὲ μία μεταβλητὴ φωτεινότητα, ἀνάλογα μὲ τὴν γωνία ποὺ τὸ κοιτᾶμε καὶ ἀνάλογα μὲ τὴν πηγὴ (φωτός) ποὺ καθρεπτίζεται μέσα σ’ αὐτό. Ἐὰν λοιπὸν ἔχουμε τὴν ἀντανάκλαση μιᾶς μαύρης ἐπιφάνειας, θὰ εἰσπράξουμε πολὺ λίγο φῶς. Ἂν ἔχουμε τὴν ἀντανάκλαση μιᾶς φωτεινῆς ἐπιφάνειας θὰ εἰσπράξουμε πολὺ περισσότερο φῶς. Κατὰ συνέπεια, ἐφ’ ὅσον τὸ χρυσὸ σὰν μέσον μπορεῖ νὰ πάρει πολλὲς τιμὲς φωτεινότητας, μποροῦμε νὰ θεωρήσουμε ὅτι χαρακτηρίζεται ἀπὸ μία μέση φωτεινότητα.

Ὡς πρὸς τὸ χρῶμα του, τὸ χρυσὸ βρίσκεται ἐπίσης, στὴν περιοχὴ τοῦ κίτρινου. Τὸ λέω αὐτό, διότι -σᾶς θυμίζω-, τὸ ἐνδιαφέρον μας εἶναι νὰ δοῦμε πῶς ἕνα στοιχεῖο θὰ ὁδηγήσει ταυτόχρονα καὶ τὸ χρῶμα, στὴν συνέχεια, μέσα σὲ συγκεκριμένα ὅρια, καὶ τὰ ὅρια αὐτὰ ἔχουν νὰ κάνουν μὲ τὶς φυσικὲς ἰδιότητες τοῦ ἀρχικοῦ καὶ θεμελιώδους στοιχείου, ποὺ εἶναι τὸ χρυσό.
Ἔτσι λοιπόν, τὸ χρῶμα τοῦ χρυσοῦ εἶναι στὴν περιοχὴ τοῦ κίτρινου, παίρνει κάποιες ἀποχρώσεις γύρω στὸ κίτρινο
Μποροῦμε ἐπίσης νὰ θεωρήσουμε σὰν κέντρο τὸ κίτρινο, μὲ τὰ ψυχρὰ χρώματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἡ «πορεία» πρὸς τὸ μπλέ, ἀπὸ τὴν μία πλευρά καὶ τὰ θερμὰ χρώματα, ποὺ εἶναι ἡ «πορεία» πρὸς τὸ κόκκινο, στὴν ἄλλη πλευρά...


Συνεχίζεται 
 
+++