+++
+++
+++
ΘΕΟΦΑΝΗΣ ὁ Ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν ἐγεννήθη ἐν Κωνσταντινουπόλει περὶ τὸ ἔτος ψνθ΄ (759), βασιλεύοντος τοῦ δυσσεβοῦς καὶ εἰκονομάχου βασιλέως Κωνσταντίνου Ε΄ τοῦ Κοπρωνύμου τοῦ βασιλεύσαντος κατὰ τὰ ἔτη ψμα΄-ψοε΄ (741-775). Οἱ γονεῖς του ὑπῆρξαν εὐγενεῖς καὶ πλούσιοι ἄρχοντες τῆς Θεσσαλονίκης, καὶ ὁ μὲν πατὴρ αὐτοῦ ἐκαλεῖτο Ἰσαὰκ καὶ ἦτο στρατηγὸς ἐν τῇ ἀρχῇ τῶν Αἰγαιοπελαγιτῶν, ἡ δὲ μήτηρ του ὠνομάζετο Θεοδότη. Ἐν τῇ παιδικῇ δὲ ἔτι ἡλικίᾳ τοῦ Ἁγίου εὑρισκομένου ἀπέθανεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἡ δὲ μήτηρ του ἀναλαβοῦσα τὴν ἐκπαίδευσιν αὐτοῦ ἐδίδαξεν εἰς αὐτὸν τὰ Ἑλληνικὰ γράμματα καὶ τὴν κατὰ Χριστὸν διδασκαλίαν, δωδεκαετῆ δὲ ἔτι ὄντα τὸν ἐνύμφευσε καὶ παρὰ τὴν θέλησίν του μετά τινος ἐναρέτου, πλουσίας, εὐγενοῦς καὶ ὡραιοτάτης νέας, ὀνόματι Μεγαλώ, μετὰ τῆς ὁποίας καὶ συνέζησεν ἐπὶ ὀκτὼ ἔτη.
Ἐπειδὴ ὅμως ὁ μακάριος Θεοφάνης ἠγάπα τὴν Μοναχικὴν πολιτείαν καὶ ὅλος ὁ πόθος του ἦτο ἀφιερωμένος εἰς αὐτήν, οὐδόλως ἠρέσκετο εἰς τὰ τοῦ γάμου. Μάλιστα ἔπεισεν εἰς τοῦτο καὶ τὴν εὐλογημένην ἐκείνην Μεγαλὼ καὶ διήρχοντο τὸν βίον των ἐν παρθενίᾳ. Τοῦτο πληροφορηθεὶς ὁ πενθερός του ἠνάγκαζε τὸν νέον νὰ πράττῃ τὰ τοῦ γάμου. Καὶ ὄχι μόνον οὗτος ἀλλὰ καὶ ὁ βασιλεὺς μετὰ τοῦ ὁποίου, λόγῳ τοῦ ἀξιώματός του, συνεδέετο ὁ πενθερὸς τοῦ Ὁσίου ἐπέδρα ἐπὶ τὸν Ὅσιον προσπαθῶν νὰ ἀποτρέψη αὐτὸν ἀπὸ τοῦ σκοποῦ του. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ Ὅσιος δὲν ἐπείθετο, τὸν ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ φρούριον τῆς Κυζίκου, τὸ ὁποῖον τότε ἐκτίζετο, ἵνα συμβοηθήσῃ καὶ αὐτός, νομίζων ὅτι οὕτω θὰ τὸν ἀπέσπα ἀπὸ τὴν ἀφοσίωσίν του πρὸς τὸν Θεόν.Ὅμως ὁ Ὅσιος καὶ ἐκεῖ μεταβὰς τὴν μὲν ἐντολὴν τοῦ βασιλέως ἐξετέλεσε δαπανήσας καὶ ἐξ ἰδίων του ἐξόδων, ἀπὸ δὲ τοῦ σκοποῦ του οὐδόλως ἀπεμακρύνθη, ἀλλὰ γνωρισθεὶς καὶ μὲ τοὺς εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα ἀσκουμένους Μοναχούς, θερμότερος ἐγίνετο εἰς τὸν πόθον τῆς τηρήσεως τῆς καθαρᾶς παρθενίας καὶ τῆς μοναχικῆς πολιτείας, μάλιστα δὲ ἐν τῇ περιοχῇ ἐκείνῃ καὶ τὸν ἀσκητικὸν αὐτοῦ ἐτέλεσε δίαυλον κατόπιν.
Ὅταν δὲ ὁ Ὅσιος ἔφθασεν εἰς τὸ εἰκοστὸν πρῶτον ἔτος τῆς ἡλικίας του, τότε καὶ ὁ θηριώνυμος βασιλεὺς Λέων ὁ Δ’ καὶ ὁ πενθερὸς τοῦ Ὁσίου ἀπέθανον καὶ οὕτως ὄχι μόνον ὁ Ὅσιος εἰς αὐτὸ τὸ ἄνθος τῆς ἡλικίας του ἔμεινεν ἐλεύθερος νὰ πράξῃ κατὰ τὸ θέλημά του, ἀλλὰ καὶ ἡ οἰκουμένη ὁλόκληρος ἀπηλευθερώθη ἀπὸ τῆς τυραννίας τῶν Ἰσαύρων, διότι τὰ σκῆπτρα τῆς βασιλείας ἀνέλαβεν ἡ εὐσεβεστάτη βασίλισσα Εἰρήνη μετὰ τοῦ υἱοῦ της Κωνσταντίνου τοῦ Ϛ΄ ἐν ἔτει ψπ΄ (780)...
+++

ΣΥΜΕΩΝ ὁ Ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν, ὁ διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ ἀρετήν, τὴν φρόνησιν καὶ τὴν σοφίαν δικαίως ἀποκληθεὶς Νέος Θεολόγος, εἰς τοσοῦτον ὕψος ἀρετῆς καὶ θείου φωτισμοῦ ἔφθασεν, ὥστε ἀπὸ πάντας ἐθαυμάζετο καὶ πάντες τὸν ἠγάπων, καθότι καὶ αὐτὸς πρότερον ἠγάπησε τὸν Θεὸν καὶ τὸν πλησίον κατὰ τὸ γεγραμμένον· «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου» (Ματθ. κβ΄ 37, Δευτ. ϛ΄ 5) καὶ «τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτὸν» (Ματθ. κβ΄ 39, Λευιτ. ιθ΄ 18). Διότι ἡ ἀρετὴ εἶναι πρᾶγμα θερμὸν καὶ πολὺ κατάλληλον, ἵνα ἀνάψῃ τὴν φλόγα τῆς κατὰ Θεὸν ἀγάπης καὶ νὰ κάμῃ τὴν ψυχὴν ὅλην πύρινον, νὰ ἀναβιβάσῃ τὸν νοῦν ἀπὸ τὴν γῆν εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ νὰ ἀποδείξῃ τὸν ἄνθρωπον ὅλον θεῖον καὶ θεὸν κατὰ Χάριν. Ἐπειδὴ λοιπὸν ὁ μακάριος οὗτος Πατὴρ ἡμῶν Συμεὼν ἠγάπησεν ἐκ καρδίας τὴν ἀρετὴν καὶ ἔφθασεν εἰς μεγάλον ὕψος αὐτῆς, εὔλογον εἶναι νὰ διηγηθῶμεν τὰ προτερήματα ἐκείνου, ὅσα δηλαδὴ εἶχεν ἐκ φύσεως, ἀπὸ τὴν πατρίδα, ἀπὸ τὸ γένος καὶ ἀπὸ τὴν ἀνατροφήν του, καὶ ὅσα ἀπέκτησε μὲ κόπους ἰδικούς του καὶ ἱδρῶτας πολλοὺς.
Οὗτος λοιπὸν ὁ Ἅγιος ἐφύτρωσεν ὡς δένδρον εὐθαλὲς εἰς τὴν γῆν τῶν Παφλαγόνων περὶ τὰ μεσα τοῦ Ι΄ (10ου) αἰῶνος, πατρίδα ἔχων χωρίον τι καλούμενον Γαλάτη, γονεῖς δὲ εὐγνεῖς καὶ πλουσίους, οἱ ὁποῖοι ἐλέγοντο ὁ μὲν πατήρ του Βασίλειος, ἡ δὲ μήτηρ του Θεοφανώ. Μικρὸς δὲ ἔτι ὢν ὁ Ὅσιος, ἐστάλη ἀπὸ τοὺς γονεῖς του εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν πρὸς τοὺς συγγενεῖς του, οἱ ὁποῖοι ἦσαν τότε ἔνδοξοι καὶ ἰσχυροὶ καὶ οἵτινες τὸν ἐδέχθησαν μετὰ χαρᾶς καὶ τὸν παρέδωσαν εἰς διδάσκαλον, διὰ νὰ μανθάνῃ τὰ τῶν παίδων μαθήματα. Ἐπειδὴ δὲ ἦτο ἐξ ἀρχῆς φρόνιμος, ἐμίσει πᾶσαν ἀταξίαν τῶν παιδίων καὶ ἐπεμελεῖτο ὅσον ἠδύνατο εἰς τὰ μαθήματα, προκόπτων εἰς αὐτά. Ὅθεν εἰς ὀλίγον καιρὸν ἔγινε καὶ ἐξαίρετος καλλιγράφος, καθὼς ἀποδεικνύουν τὰ βιβλία τὰ ὁποῖα ἔγραψε, μανθάνων δὲ τὰ λεγόμενα μόνον γραμματικῶς, δὲν ἠθέλησε νὰ μάθῃ ταῦτα καὶ φιλοσοφικῶς, ἐπειδὴ ἐβλάπτετο εἰς τὰ ἤθη ἀπὸ τὴν συναναστροφὴν τῶν συμμαθητῶν του.
Ὁ θεῖός του λοιπόν, ὅστις ἦτο ἀδελφὸς τοῦ πατρός του, βλέπων τὸν Ὅσιον Συμεὼν νὰ ὑπερβαίνῃ ὅλους τοὺς ἄλλους, νέους εἰς τὰ ἤθη καὶ τὴν σύνεσιν, ἐσκέφθη νὰ συνδέσῃ αὐτὸν μετὰ τῶν τότε βασιλέων Βασιλείου Β΄ (976-1025) καὶ Κωνσταντίνου Η΄ (1025-1028), τῶν Πορφυρογεννήτων καὶ αὐταδέλφων, ἐπειδὴ εἶχε παρρησίαν μεγάλην πρὸς αὐτούς...
+++
+++
+++
ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ὁ ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν ἐγεννήθη εἰς τὴν Δαμασκὸν τῆς Συρίας περὶ τὸ ἔτος (580) ἀπὸ Χριστοῦ, ὑπὸ γονέων εὐσεβῶν καὶ σωφρόνων, πατρὸς μὲν Πλινθᾶ, μητρὸς δὲ Μυροῦς καλουμένων. Πεπροικισμένος δὲ ὢν παρὰ Θεοῦ διὰ σπανίων προτερημάτων, καὶ μάλιστα τῆς εὐφυΐας καὶ τῆς φιλομαθείας, κατέστη κάτοχος πολλῶν γνώσεων. Πρὸς τούτοις, ἂν καὶ κατώκει ἐντὸς τῆς πόλεως, ἤσκει τὴν ἀρετὴν καὶ ἐπεδίδετο εἰς τὴν ἄσκησιν τὴν κατορθουμένην εἰς τὰς ἐρήμους ὑπὸ τῶν Ἀσκητῶν.
Μετὰ ταῦτα θέλων ὁ Ἅγιος νὰ ἐπιτύχῃ, ἔτι ἀνωτέραν πνευματικὴν κατάρτισιν μετέβη εἰς τὴν Παλαιστίνην, εἰς τὸ Μοναστήριον τοῦ Μεγάλου Θεοδοσίου τοῦ Κοινοβιάρχου. Εὑρὼν δὲ ἐκεῖ κατὰ τὸν πόθον του ἄνδρα τινά, ὀνόματι Ἰωάννην, ἐπικαλούμενον Μόσχον [1], κάτοχον πάσης σοφίας ἐσωτερικῆς τε καὶ ἐξωτερικῆς, συγκατώκησε μετ’ αὐτοῦ καὶ ἔγινε Μοναχὸς εις τὴν Μονὴν αὐτὴν τοῦ Ὁσίου Θεοδοσίου. Ἐδιδάσκετο δὲ ἐκεῖ παρὰ τοῦ μακαρίου ἐκείνου Ἰωάννου τὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα ἐκεῖνος ἐγνώριζε καλλίτερον, διδάσκων καὶ αὐτὸς ἀντιστρόφως εἰς ἐκεῖνον τὰς ἰδικάς του γνώσεις.
Ἐπειδὴ δὲ καὶ οἱ δύο οὗτοι ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ διεκαίοντο ὑπὸ τοῦ πόθου νὰ ἐπισκεφθῶσι τὰ ὀνομαστὰ Μοναστήρια τῆς Ἀνατολῆς καὶ νὰ γνωρίσωσιν ἐκ τοῦ πλησίον τοὺς εἰς αὐτὰ ἀσκουμένους μεγάλους Πατέρας τοῦ καιροῦ ἐκείνου διὰ νὰ λάβωσι παρ’ αὐτῶν ὠφέλειαν πνευματικήν, ἐταξίδευσαν εἰς διάφορα μέρη, τὴν Αἴγυπτον, τὴν Συρίαν, τὴν Μικρὰν Ἀσίαν, τὴν Κύπρον, τὴν Σάμον καὶ πολλὰ ἄλλα μέρη εἰς τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον Μοναστήρια καὶ Πατέρες ὀνομαστοί. Εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν ἐγνωρίσθησαν μὲ τὸν τότε Πατριάρχην, τὸν ἁγιώτατον Ἰωάννην τὸν Ἐλεήμονα (610-619), μετὰ τοῦ ὁποίου συνεδέθησαν διὰ στενῆς φιλίας. Ἐκεῖ εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν εὑρισκόμενος ὁ θεῖος Σωφρόνιος ἔπαθεν ἐπίχυσιν εἰς τοὺς ὀφθαλμούς του καὶ ἐθεραπεύθη διὰ θαύματος ὑπὸ τῶν Ἁγίων καὶ θαυματουργῶν Ἀναργύρων Κύρου καὶ Ἰωάννου, οἱ ὁποῖοι ὡς μισθὸν ἐζήτησαν παρ’ αὐτοῦ νὰ συγγράψῃ τὰ θαύματα, ὅσα ἐτέλουν καθ’ ἑκάστην, ὅπερ καὶ προθύμως δεχθεὶς ὁ Ἅγιος συνέγραψε ταῦτα κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν Ἁγίων. Εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν ὁ θεῖος Σωφρόνιος μετὰ τοῦ μακαρίου Ἰωάννου τοῦ Μόσχου παρέμεινεν μέχρι τοῦ ἔτους χιδ΄ (614). Ἐπειδὴ δὲ τότε ἠπειλεῖτο εἰσβολὴ τῶν Περσῶν εἰς Αἴγυπτον καὶ ἐπειδὴ ἤθελον νὰ μεταβῶσι καὶ εἰς τὴν Ρώμην πρὸς προσκύνησιν τοῦ ἱεροῦ τάφου τοῦ πρωτοκορυφαίου τῶν Ἀποστόλων θείου Πέτρου καὶ τῶν ἄλλων Ἁγίων, ἔτι δὲ καὶ διὰ νὰ γνωρίσωσι καὶ τοὺς ἐκεῖ Ἁγίους Πατέρας, ἐπῆγαν εἰς τὴν Ρώμην...
+++

ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΝΤΑ οἱ τοῦ Χριστοῦ πανευκλεεῖς καὶ πανυπέρλαμπροι οὗτοι Ἅγιοι Μάρτυρες, οἱ κατὰ τὴν σήμερον ἑορταζόμενοι, ἠξιώθησαν τῶν μαρτυρικῶν στεφάνων ἐν τῇ πόλει τῆς Σεβαστείας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς βασιλείας τοῦ μισοχρίστου τυράννου τῆς Ἀνατολῆς Λικινίου τοῦ βασιλεύσαντος κατὰ τὰ ἔτη τη΄-τκγ΄ (308-323). Ἦσαν δὲ οὗτοι στρατιῶται ἐκλεκτοί, ἐνάρετοι καὶ γενναῖοι, ὑπηρετοῦντες εἰς τὸν στρατὸν τοῦ Λικινίου, διακρινόμενοι καὶ τιμώμενοι ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους στρατιώτας δι’ αὐτὰς ἀκριβῶς τὰς ψυχικὰς καὶ σωματικὰς ἀρετάς των, αἱ ὁποῖαι τοὺς ἔκαμαν ὀνομαστοὺς εἰς ὅλον τὸ στράτευμα. Διότι τοιαύτας τιμὰς ἐξασφαλίζουν εἰς τοὺς ἐργάτας αὐτῶν αἱ θεοφιλεῖς καὶ θεάρεστοι ἀρεταί.
Εἶναι δὲ αἱ ἀρεταὶ ἄλλαι μὲν τῆς ψυχῆς, ἄλλαι δὲ τοῦ σώματος. Καὶ τῆς μὲν ψυχῆς ἀρεταὶ εἶναι ἡ ἀγάπη πρὸς πάντας τοὺς ἀνθρώπους, ὄχι μόνον πρὸς τοὺς φίλους, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ἐχθρούς, ἐχθροὺς δέ, ὄχι ἐκείνους οἵτινες ἐχθρεύονται τὴν ψυχήν μας, διότι τοὺς τοιούτους, ἐὰν τοὺς μισῶμεν, ἔχομεν ἔπαινον ἐκ Θεοῦ, καθὼς ὁ θεῖος Προφητάναξ Δαβὶδ λέγει· «Οὐχὶ τοὺς μισοῦντάς σε, Κύριε, ἐμίσησα καὶ ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου ἐξετηκόμην; Τέλειον μῖσος ἐμίσουν αὐτούς, εἰς ἐχθροὺς ἐγένοντό μοι» (Ψαλμ. ρλη΄ 21-22). Ὄχι λοιπὸν τοὺς τοιούτους ἐχθροὺς νὰ ἀγαπῶμεν, ἀλλ’ ἐκείνους τοὺς ὁποίους νομίζομεν ἐχθροὺς διὰ πειρασμόν τινα σωματικὸν ἢ λύπην τινά, τὴν ὁποίαν ἐπροξένησαν εἰς ἡμᾶς, ἐκείνους ἐντελλόμεθα ὑπὸ τοῦ Κυρίου νὰ ἀγαπῶμεν. Εἶναι λοιπόν, ὡς εἴπομεν, ψυχικὴ ἀρετὴ πρώτη καὶ καλλίστη ἡ ἀγάπη· ὁμοίως δὲ ἡ πρᾳότης καὶ ἡ μακροθυμία, τὸ νὰ ὑπομένωμεν δηλαδὴ τοὺς ὑβρίζοντας ἡμᾶς. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνεξικακία καὶ ἡ σωφροσύνη ἀρεταὶ τῆς ψυχῆς εἶναι.
Τοῦ σώματος δὲ ἀρεταὶ εἶναι ἡ νηστεία, ἡ ἀγρυπνία, ἡ ταλαιπωρία τοῦ
σώματος ὑπὲρ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ, ἡ κακοπάθεια, ἡ ἐλεημοσύνη, ἡ
φιλοξενία, ἡ πρὸς τοὺς πάσχοντας καὶ τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην βοήθεια καὶ αἱ
τούτων ὅμοιαι. Λέγονται δὲ αὗται ἀρεταὶ τοῦ σώματος ὄχι διότι δὲν
συνεργάζεται καὶ ἡ ψυχὴ διὰ τὴν ἄσκησιν αὐτῶν, ἀλλὰ διότι ἡ προαίρεσις
τῆς ψυχῆς ἄνευ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ σώματος δὲν δύναται νὰ τὰς συμπληρώσῃ,
ὡς ἐπὶ παραδείγματι ἐπὶ τῆς ἐλεημοσύνης ἢ τῆς νηστείας. Ἐὰν δηλαδὴ ἡ
ψυχὴ προαιρῆται νὰ ἐλεήσῃ τὸν πτωχόν, ἢ νὰ νηστεύσῃ, τὸ δὲ σῶμα δὲν
ὑπακούσῃ νὰ μὴ δεχθῇ βρῶσιν καὶ πόσιν, ἢ ὰν δὲν ἐργασθῇ διὰ νὰ ἔχῃ νὰ
δώσῃ εἰς τοὺς πτωχούς, ἡ ψυχὴ μόνη δὲν δύναται νὰ κάμῃ τίποτε. Ἄλλωστε,
ἐὰν ἐξετάσῃς τὴν φύσιν τῆς ψυχῆς, αὕτη οὔτε τρώγει οὔτε πίνει οὔτε
κοιμᾶται, ἀλλὰ πάντοτε νηστεύει καὶ ἀγρυπνεῖ...