+++
«Το χρονικό μιας εκκλησιαστικής τραγωδίας...»
+++
+++
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ὁ Τήρων, ὁ ἔνδοξος Μεγαλομάρτυς τοῦ Χριστοῦ, τοῦ ὁποίου τὴν ἀνάμνησιν τοῦ περιλαλήτου διὰ τῶν κολλύβων θαύματος ἑορτάζομεν, ἦτο κατὰ τοὺς χρόνους τῶν ἀσεβῶν βασιλέων Μαξιμιανοῦ τοῦ Γαλερίου (305-311) καὶ Μαξιμίνου (307-313). Καὶ κατήγετο μὲν οὗτος ἐκ τῆς Ἀμασείας, πόλεως τῆς Καππαδοκίας, ἐμαρτύρησε δὲ εἰς τὰ Εὐχάϊτα τῆς Γαλατίας ἐκ τῆς ὁποίας κατήγετο ὁ ἕτερος σύγχρονος καὶ συνώνυμος αὐτοῦ Μεγαλομάρτυς Θεόδωρος ὁ Στρατηλάτης.
Ἐπειδὴ δὲ καὶ οἱ δύο οὗτοι Μεγαλομάρτυρες Θεόδωροι καὶ συνώνυμοι ἦσαν καὶ σύγχρονοι καὶ ἡ ἑκάστου τούτων ἰδιαιτέρα μνήμη συμπίπτει πλησίον πρὸς τὸ σήμερον ἑορταζόμενον θαῦμα τῶν κολλύβων καὶ μάλιστα κατὰ τὸ πλεῖστον ἐν τῇ Μεγάλῃ Τεσσαρακοστῇ, ἔτι δὲ καὶ διότι κοινοὶ εἰς ἀμφοτέρους Ναοὶ παλαιόθεν ἀφιερώθησαν, ἐπεκράτησεν ἀρχαία συνήθεια, ἵνα καὶ ἀμφότεροι κατὰ τὴν σήμερον ἑορτάζωνται. Καὶ καθόσον μὲν ἀφορᾷ τὸν Βίον καὶ τὰ Μαρτύρια αὐτῶν, ἐπειδὴ ἐκτενῶς προεγράφησαν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἰδιαιτέρας ἑκάστου μνήμης, ἤτοι τοῦ μὲν Μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου τοῦ Τήρωνος κατὰ τὴν ιζ’ (17ην) Φεβρουαρίου, τοῦ δὲ Μεγαλομάρτυρος Θεοδώρου τοῦ Στρατηλάτου κατὰ τὴν η’ (8ην) τοῦ Φεβρουαρίου, ἂς μὴ ἐπαναλάβωμεν καὶ ἐνταῦθα, ὁ δὲ βουλόμενος ἂς τὰ ἀναζητήσῃ ἐκεῖ (τόμος Β’, τοῦ ἡμετέρου «Μεγάλου Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας»), ἂς εἴπωμεν δὲ μόνον περὶ τοῦ παραδόξου διὰ κολλύβων θαύματος, ὅπερ ὁ Ἅγιος Μεγαλομάρτυς Θεόδωρος ὁ Τήρων ἐπετέλεσε καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ἀνάμνησιν, ὡς εἴπομεν, ἐπιτελοῦμεν κατὰ τὴν σήμερον.
Ὁ Μέγας ἐν βασιλεῦσι βασιλεὺς καὶ Ἰσαπόστολος Κωνσταντῖνος (306-337),
ὁ τοὺς ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν διωγμοὺς καταπαύσας καὶ τὴν τοῦ Σωτῆρος
καὶ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀληθινὴν Πίστιν ὡς ἐπίσημον θρησκείαν τοῦ
Κράτους ἀνακηρύξας (313), ἀφοῦ κατενίκησε τῇ δυνάμει τοῦ Τιμίου καὶ
Ζωοποιοῦ Σταυροῦ τοὺς ἐχθρούς του, ἦλθεν εἰς τὸ Βυζάντιον, τὸ ὁποῖον
ἀνακαινίσας καὶ διὰ νέων οἰκοδομῶν καλλωπίσας καὶ τείχη ἰσχυρὰ
οἰκοδομήσας καὶ μὲ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἤτοι Κωνσταντινούπολιν ὀνομάσας
κατέστησεν αὐτὸ πρωτεύουσαν τῆς ἀχανοῦς αὐτοκρατορίας του...
+++
+++
ΑΚΥΛΑΣ καὶ ΠΡΙΣΚΙΛΛΑ οἱ ἔνδοξοι Ἀπόστολοι καὶ Μάρτυρες τοῦ Χριστοῦ κατήγοντο ἐκ τοῦ Πόντου τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ἦσαν δὲ Ἰουδαῖοι τὸ γένος, κατὰ δὲ τὴν τέχνην σκηνοποιοί, ἤτοι κατεσκεύαζον σκηνὰς διὰ δερμάτων, ζῶντες κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Κλαυδίου, τοῦ βασιλεύσαντος κατὰ τὰ ἔτη μα΄-νδ΄ (41-54). Ἀναχωρήσαντες δὲ ἀπὸ τὴν πατρίδα των, τὸν Πόντον, ἦλθον καὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν Ρώμην. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ Κλαύδιος ἐδίωξεν ὅλους τοὺς Χριστιανοὺς καὶ τοὺς Ἰουδαίους ἀπὸ τὴν Ρώμην, ἠλθον εἰς τὴν Κόρινθον, ὅπου εἰργάζοντο τὴν τέχνην των. Ἀκούσαντες δὲ διὰ τὸ κήρυγμα τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Παύλου, ἐπῆγαν πρὸς αὐτόν, ὅταν οὗτος εὑρίσκετο εἰς τὴν Κόρινθον, ἢ μᾶλλον ὁ θεῖος Παῦλος ἐπῆγε πρὸς τὸν Ἀκύλαν, ἐν Κορίνθῳ εὑρισκόμενον. Διότι οὕτω γράφεται εἰς τὰς Πράξεις· «Μετὰ δὲ ταῦτα χωρισθεὶς ὁ Παῦλος ἐκ τῶν Ἀθηνῶν ἦλθεν εἰς Κόρινθον· καὶ εὑρών τινα Ἰουδαῖον ὀνόματι Ἀκύλαν, Ποντικὸν τῷ γένει, προσφάτως ἐληλυθότα ἀπὸ τῆς Ἰταλίας, καὶ Πρίσκιλλαν γυναῖκα αὐτοῦ, διὰ τὸ διατεταχέναι Κλαύδιον χωρίζεσθαι πάντας τοὺς Ἰουδαίους ἀπὸ τῆς Ρώμης, προσῆλθεν αὐτοῖς, καὶ διὰ τὸ ὁμότεχνον εἶναι ἔμεινε παρ’ αὐτοῖς καὶ εἰργάζετο· ἦσαν γὰρ σκηνοποιοὶ τῇ τέχνῃ» (Πράξ. ιη΄ 1-3).
Ὅθεν, ἀφ’ οὗ ὁ θεῖος Ἀκύλας συνεσχετίσθη μὲ τὸν Ἀπόστολον Παῦλον, ἐβαπτίσθη ὑπ’ αὐτοῦ αὐτός τε καὶ ἡ γυνή του Πρίσκιλλα, ὑπηρέτουν δὲ εἰς τὸ ἑξῆς τὸν Ἀπόστολον Παῦλον καὶ ἠκολούθουν, συγκινδυνεύοντες μετ’ αὐτοῦ, εἰς ὅλους τοὺς πειρασμοὺς ὅσοι ἐγίνοντο εἰς αὐτόν. Τοσοῦτον δὲ ἠγάπησε τοὺς δύο τούτους ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τὴν ἀρετήν των καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν των, ὥστε ἀναφέρει περὶ αὐτῶν εἰς τρεῖς ἐπιστολάς του, διότι ἐν τῇ πρὸς Ρωμαίους ἐπιστολῇ γράφει· «Ἀσπάσασθε Πρίσκιλλαν καὶ Ἀκύλαν» (Ρωμ. ιϛ΄ 3). Ὁμοίως καὶ ἐν τῇ πρώτῃ πρὸς Κορινθίους (ιϛ΄ 19) καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ πρὸς Τιμόθεον (δ΄ 19). Μὲ τοιαύτην λοιπὸν πολιτείαν εὐηρέστησαν οἱ μακάριοι οὗτοι τὸν Χριστὸν καὶ τὸν μακάριον Παῦλον καὶ ἐποίησαν πολλὰ θαύματα· ὕστερον δὲ συλληφθέντες ὑπὸ τῶν ἀπίστων ἀπεκεφαλίσθησαν καὶ οὕτω στεφανηφόροι μετέβησαν ἐκ τῆς γῆς εἰς τοὺς οὐρανούς.
+++

ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟΣ ὁ Ὅσιος Πατὴρ ἡμῶν κατήγετο ἐκ Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης [1],
ἦτο δὲ κατὰ τοὺς χρόνους Θεοδοσίου τοῦ Μικροῦ τοῦ βασιλεύσαντος κατὰ
ἔτη υη΄-υν΄ (408-450). Τὴν ἀσκητικὴν αὐτοῦ ζωὴν ἤρχισεν ὁ Ὅσιος, ὅταν
ἦτο εἰς τὸ δέκατον ὄγδοον ἔτος τῆς ἡλικίας του. Ἐγκαταλείψας τότε κόσμον
καὶ τὰ τοῦ κόσμου ἀνεχώρησεν εἰς τὰς ἐρήμους καὶ εἰς τὰ ὄρη, εἰς τὰ
ὁποῖα διέτριψεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη σκληρῶς ἀγωνιζόμενος. Ἀκούσατε ὅμως μετὰ
προσοχῆς τὴν κατὰ πλάτος περὶ αὐτοῦ διήγησιν καθὼς εἶναι γεγραμμένη εἰς
τὸν χειρόγραφον αὐτοῦ Βίον, ἵνα πολλὴν τὴν ὠφέλειαν λάβητε.
Καθὼς αἱ προλαβοῦσαι ἀσθένειαι δύνανται νὰ δώσουν εἰς τοὺς ἀνθρώπους ὠφέλειαν, εἰς ἐκείνους μὲν οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἠσθένησαν, λαμβάνοντες γνῶσιν τοῦ κινδύνου, νὰ φυλάγωνται εἰς ἀσφάλειαν, ἀποφεύγοντες τὰς αἰτίας καὶ τὰς ἀφορμάς, αἱ ὁποῖαι φέρουσι τὴν ἀσθένειαν, διὰ νὰ μὴ πάθουν καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια, εἰς ἐκείνους δὲ πάλιν οἱ ὁποῖοι ἠσθένησαν πολὺν καιρόν, νὰ γνωρίζουν τὰ βότανα καὶ τὰ θεραπευτικὰ φάρμακα, μὲ τὰ ὁποῖα καὶ ἄλλοτε ὠφελήθησαν καὶ θέτοντες αὐτὰ εἰς χρῆσιν εὐκόλως καὶ ταχέως νὰ θεραπεύωνται, οὕτω καὶ εἰς τὰ πάθη τῆς ψυχῆς ὠφελεῖται πᾶς τις μὲ τὰς νίκας καὶ τὰ ἀγωνίσματα τῶν προγενεστέρων καὶ ἐξόχως μὲ τὸ ὑπόδειγμα ἐκείνων τῶν ἐναρέτων, οἱ ὁποῖοι οὐδόλως ἐνικήθησαν, ἀλλ’ ἐφύλαξαν ἕως τέλους τὴν ψυχὴν καθαρὰν καὶ ἀμόλυντον, καθὼς καὶ ὁ Μαρτινιανὸς οὗτος ὁ θαυμάσιος, τοῦ ὁποίου διηγούμεθα ἐνταῦθα τὴν διαγωγὴν πρὸς μίμησιν τοῦ Ὁσίου καὶ ὑπὸ ἄλλων καὶ νουθεσίαν τῶν ἀναγινωσκόντων, ἐπειδὴ εἶναι πολὺ θαυμασία καὶ ἀξιέραστος.
Πλησίον τῆς πόλεως Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης εἶναι ὄρος καλούμενον
Κιβωτός. Πλησίον τοῦ ὄρους ἐκείνου εἶναι ἔρημος κατάλληλος δι’ ἡσυχαστὰς
καὶ ἐναρέτους ἀνθρώπους, οἵτινες ποθοῦσι νὰ εὐαρεστήσωσι τὸν Θεὸν δι’
ἀσκήσεως. Εἰς ταύτην τὴν ἔρημον κατῴκησεν ὁ Ὅσιος οὗτος Μαρτινιανὸς ἐκ
νεαρᾶς ἡλικίας, ἀγαπήσας δὲ τὸν Θεὸν ἐδούλευεν εἰς αὐτὸν μὲ πολλὴν
σκληραγωγίαν καὶ ἄσκησιν καὶ πολλοὺς πολέμους ὑπὸ τῶν δεινῶν δαιμόνων
ὑπέμεινε. Δὲν ἐνικήθη ὅμως, μὲ τὴν θείαν βοήθειαν, ἀλλὰ πληγεὶς
ἀντέπληξεν ἰσχυρότερον, καθὼς καὶ εἰς τοὺς σωματικοὺς πολέμους συμβαίνει
καὶ καθὼς θὰ ἴδωμεν ἀπὸ τὴν συνέχειαν τῆς διηγήσεως τῶν ἀνδραγαθημάτων
αὐτοῦ, μὲ τὰ ὁποῖα ἐνίκησε τὸν πειράζοντα, λαβὼν κατ’ αὐτοῦ
περιφανέστατον τρόπαιον. Ὁ θαυμάσιος οὗτος εἶχεν ἀπέλθει εἰς τὴν ἔρημον
παιδιόθεν, ὡς εἴπομεν, ὅταν ἦτο ἐτῶν δέκα ὀκτώ, ἔκαμε δὲ εἰκοσιὲξ
χρόνους πολιτευόμενος τοσοῦτον θεάρεστα, ὥστε δὲν ἔμεινεν εἶδος ἀρετῆς, τὸ
ὁποῖον νὰ μὴ εἶχε κατορθώσει ὁ ἀείμνηστος καὶ τόσον ἀφθόνως ἐπλουτίσθη
θείας Χάριτος, ὥστε ἐθεράπευεν ἐν εὐκολίᾳ πᾶσαν ἀσθένειαν...