+++
ΠΑΓΧΑΡΙΟΣ ὁ Ἅγιος τοῦ Χριστοῦ Μάρτυς κατήγετο ἐκ τῆς χώρας τῶν Οὐσάνων, ἐκ πόλεως Βιλλαπάτης, υἱὸς ὑπάρχων γονέων Χριστιανῶν. Ἦτο δὲ ἀνὴρ ὑψηλὸς καὶ ὡραῖος, ζῶν κατὰ τοὺς χρόνους τῶν δυσσεβῶν καὶ ἀντιχρίστων βασιλέων Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ, οἵτινες ἀπὸ κοινοῦ ἐβασίλευον ἀπὸ τοῦ διακοσιοστοῦ ὀγδοηκοστοῦ ἕκτου ἔτους, μέχρι τοῦ τριακοσιοστοῦ πέμπτου (286-305), ἤτοι εἰς διάστημα δεκαεννέα ὁλοκλήρων ἐτῶν, καθ’ ὅλον δὲ τὸ διάστημα τοῦτο ἡ πλάνη τῶν εἰδώλων ἦτο διεσπαρμένη εἰς ὅλην τὴν οἰκουμένην καὶ πᾶς Χριστιανός, ὁμολογῶν τὸν Χριστόν, ὄχι μόνον ἐστερεῖτο τῆς περιουσίας καὶ τῶν κτημάτων του, ἀλλ’ ἔχανε πρὸς τούτοις καὶ τὴν ἰδίαν ζωήν του, ἀφ’ οὗ πρότερον ἐδοκίμαζε πολλὰς καὶ διαφόρους βασάνους.
Κατ’ ἐκεῖνον λοιπὸν τὸν καιρὸν καὶ ὁ θαυμάσιος οὗτος Παγχάριος ἐπορεύθη εἰς τὴν Ρώμην καὶ ἐγένετο φίλος μὲ τὸν Διοκλητιανόν, ὅστις καὶ τὸν κατέστησε πρῶτον τῶν ἀρχόντων τῆς Συγκλήτου καὶ καθ’ ὑπερβολὴν ἠγάπα αὐτόν. Ἐκ τῆς ὑπερβολικῆς ὅμως ταύτης ἀγάπης, τὴν ὁποίαν ἔτρεφον πρὸς ἀλλήλους, ἠρνήθη, φεῦ! ὁ Παγχάριος τὴν εἰς Χριστὸν Πίστιν καὶ ἔγινεν ὁμόφρων πρὸς τὸν βασιλέα, ὁ δὲ βασιλεὺς διώρισε νὰ λαμβάνῃ, ὁ Παγχάριος ἐτησίως διάφορα σιτηρέσια παρὰ τῆς βασιλείας, ἄλλα μὲν μὲ ἔγγραφον διατύπωσιν, ἄλλα δὲ καὶ μὲ βασιλικὴν προσταγήν, ἵνα διὰ τούτων ἔχῃ πᾶσαν ἀπόλαυσιν καὶ ἀνάπαυσιν.
Ταύτην τὴν πικρὰν εἴδησιν μαθοῦσα ἡ μακαρία μήτηρ ὡς καὶ ἡ ἀδελφὴ τοῦ Παγχαρίου ἔγραψαν εἰς αὐτὸν ἐπιστολὴν καὶ συνεβούλευον αὐτόν, πρῶτον μὲν νὰ ἀποκτήσῃ τὸν φόβον τοῦ Θεοῦ, καὶ δεύτερον νὰ ἐνθυμηθῇ τὴν φοβερὰν Κρίσιν Αὐτοῦ. Καὶ ὅτι, ὅστις ἐγνώρισε τὸν Χριστὸν καὶ παρρησίᾳ τὸν ὡμολόγησεν ἔμπροσθεν βασιλέων καὶ ἀρχόντων, αὐτὸς μέλλει ἀντιστοίχως νὰ ὁμολογηθῇ παρὰ τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ καὶ νὰ λάβῃ τὴν ἐπαγγελίαν καὶ ἀπόλαυσιν τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν, καθὼς αὐτὸς ταῦτα λίαν καλῶς γνωρίζει. Ἀντιθέτως πάλιν, ὅσοι ἠθέτησαν καὶ ἠρνήθησαν τὴν Θεότητα τοῦ Χριστοῦ, αὐτοὶ πολλὴν καταδίκην μέλλουσι νὰ λάβωσιν ἐν τῇ φοβερᾷ ἐκείνῃ ἡμέρᾳ τῆς Κρίσεως, καθὼς καλῶς καὶ αὐτὸ γνωρίζει. Διότι λέγει ὁ Κύριος· «Πᾶς οὖν ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς· ὅστις δ’ ἂν ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι αὐτὸν κἀγὼ ἔμπροσθεν τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς» (Ματθ. ι΄ 33). Καὶ πάλιν· «Τί γὰρ ὠφελήσῃ ἄνθρωπον, ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; Ἢ τί δώσῃ ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;» (Μάρκ. η΄ 36-37).
Ταύτην τὴν ἐπιστολὴν λαβὼν ὁ Παγχάριος καὶ ἀναγνώσας, ἦλθεν εἰς συναίσθησιν τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον ἔπαθε καὶ ἤρχισε νὰ θρηνῇ καὶ νὰ ὀδύρεται, ριπτόμενος δὲ κατὰ γῆς ἐβόα ἐξ ὅλης ψυχῆς καὶ καρδίας· «Ἐλέησόν με, Κύριε Παντοκράτορ, ἐλέησόν με καὶ μὴ καταισχύνῃς τὸν δοῦλόν σου ἐνώπιον τῶν Ἀγγέλων καὶ τῶν ἀνθρώπων, ἀλλ’ εὐσπλαγχνίσθητί με διὰ τὸ ἔλεός σου». Βλέποντες δὲ αὐλικοί τινες αὐτὸν τόσον πικρῶς κλαίοντα, ἐφανέρωσαν τοῦτο εἰς τὸν βασιλέα. Ὅθεν παραστάντος εἰς αὐτὸν τοῦ Παγχαρίου, λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ βασιλεύς· «Λέγε μοι, προσφιλέστατε Παγχάριε, μήπως εἶσαι Ναζωραῖος;». Ὁ Ἅγιος ἀπεκρίθη· «Ναί, Ναζωραῖος εἶμαι, βασιλεῦ, καὶ Χριστιανός». Ὁ βασιλεὺς τότε λέγει πρὸς αὐτόν· «Ἀρνήθητι, Παγχάριε, τὸ ὄνομα αὐτὸ διὰ τὴν ἀγάπην μου, διότι γνώριζε, ὅτι δὲν θέλω ἀποφασίσει νὰ λάβῃς σύντομον καὶ ταχὺν θάνατον, ἀλλὰ θὰ σὲ ἀναλώσω πρότερον μὲ πολλὰς καὶ διαφόρους βασάνους». Ὁ δὲ Ἅγιος ἀπεκρίθη· «Ἐγὼ μέν, ὦ βασιλεῦ, καὶ διὰ μόνον τὸν λόγον, ὅτι ἔγινα ὁμόφρων σου, φοβοῦμαι καὶ φρίττω, μὴ πέσῃ πῦρ οὐρανόθεν καὶ μὲ κατακαύσῃ· εἰς τὸ ἑξῆς δέ, μὴ γένοιτο, νὰ ἀρνηθῶ τὸν Κύριόν μου Ἰησοῦν Χριστόν, εἴτε σήμερον, εἴτε μετὰ πολυετίαν, ἔστω καὶ ἂν διὰ πολλῶν τιμωριῶν ἀναλώσῃς, ὡς λέγεις, τὸ σῶμά μου».
Τότε προστάσσει ὁ τύραννος νὰ ἐκδύσωσι τὸν Ἅγιον καὶ νὰ τὸν δέρωσι μὲ βούνευρα. Καλέσας δὲ τὴν Σύγκλητον ὅλην τῶν ἀρχόντων, λέγει πρὸς αὐτούς· «Ἐμάθατε ὅτι ὁ Παγχάριος, ὁ σακελλάριος καὶ σκρινιάριος τῆς βασιλείας ἔπεσεν εἰς τὴν θρησκείαν τῶν Γαλιλαίων; Εἴπατέ μοι λοιπόν, τί νὰ πράξω εἰς αὐτόν». Οἱ ἄρχοντες τότε ἀπεκρίθησαν· «Πρόσταξον, ὦ βασιλεῦ, νὰ γυμνωθῇ ὁ Παγχάριος ἐν μέσῳ τοῦ θεάτρου καὶ ἐκεῖ νὰ δέρεται, εἶτα δὲ ἀπόστειλον αὐτὸν εἰς τὴν Νικομήδειαν πρὸς τὸν ἐκεῖ ἄρχοντα, ἵνα ἐκεῖνος τιμωρήσῃ αὐτὸν καὶ μὴ γίνωμεν ἡμεῖς κοινωνοὶ τοῦ αἵματός του, ἀφ’ οὗ σοὶ ἦτο τοσοῦτον ἀγαπητός». Ἤρεσεν ἡ βουλὴ αὕτη εἰς τὸν βασιλέα, ἐπειδὴ ἠγάπα αὐτὸν καθ’ ὑπερβολὴν καὶ δὲν ἤθελε νὰ τὸν θανατώσῃ. Ὅθεν ὁδηγήσαντες τὸν Ἅγιον εἰς τὸ θέατρον ἔδειραν αὐτὸν δυνατά. Τότε ὁ βασιλεύς, παραδώσας τὸν Μάρτυρα εἰς τοὺς στρατιώτας, ἔστειλεν ἔγγραφον ἐπιστολὴν εἰς τὸν ἄρχοντα τῆς Νικομηδείας, διὰ τῆς ὁποίας τὸν διέτασσε νὰ τιμωρήσῃ τὸν Ἅγιον μὲ πολυώδυνον θάνατον.
Ἀφ’ οὗ δὲ ἔφθασεν ὁ Ἅγιος εἰς τὴν Νικομήδειαν καὶ ὡδηγήθη πρὸ τοῦ ἄρχοντος, ἠναγκάζετο παρ’ ἐκείνου νὰ ἀποκριθῇ. Ὅθεν ἀπεκρίθη, πρὸς αὐτόν, λέγων· «Ἰδού, ἐκ τῆς βασιλικῆς προσταγῆς ἐπληροφορήθης, ὅτι ἐγὼ εἶμαι Χριστιανός ποίησον λοιπὸν ἐπιμελῶς καὶ ἄνευ συστολῆς ὅ,τι φαίνεται εἰς σὲ εὔλογον». Ὁ ἄρχων εἶπε· «Πῶς εἶναι τὸ ὄνομά σου;». Καὶ ὁ Μάρτυς ἀπήντησε· «Παγχάριος μὲν εἶναι τὸ ὄνομά μου. Χριστιανὸς δὲ εἶμαι ἐκ προγόνων· ἐπειδὴ ὅμως ἐνικήθην ὑπὸ τῆς ἀπάτης τοῦ βασιλέως καὶ ἔγινα ὁμόφρων αὐτοῦ, κακῶς καὶ ἀνθήτως τοῦτο διαπράξας, διὰ τοῦτο τώρα, σὺν Θεῷ διορθωθεὶς ὑπὸ τῆς μητρός μου καὶ τῆς ἀδελφῆς μου, προσέτρεξα εἰς τὸν Χριστὸν καὶ Θεόν μου. Ὅθεν σπεύδω νὰ ἀποθάνω διὰ τὸ ὄνομά Του, ἵνα μὲ τὴν καλὴν ταύτην ὁμολογίαν καὶ τὸν θάνατόν μου, ἐξαλείψω τὴν ἄρνησιν, τὴν ὁποίαν κακῶς ἐποίησα». Ὁ ἄρχων εἶπε τότε· «Ἄφες αὐτὰ καὶ ἐκτέλεσον τὴν προσταγὴν τοῦ βασιλέως, μὴ θελήσῃς δὲ νὰ ἀπολεσθῇ τὸ μνημόσυνόν σου ἀπὸ τῆς γῆς, σύ, ὅστις εἶσαι τοσοῦτον εὔμορφος καὶ ὡραιότατος ἄνθρωπος». Ὁ Ἅγιος ἀπεκρίθη· «Ἡ ἀπώλεια αὕτη, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖς, καὶ προσωρινὴ εἶναι καὶ ζωὴν αἰώνιον προξενεῖ εἰς ἐκείνους ὅσοι, διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ, τὴν ὑπομείνωσι».
Τέλος πάντων, βλέπων ὁ ἄρχων τὸ ἀμετάθετον τῆς γνώμης τοῦ Μάρτυρος, ἔδωκε κατ’ αὐτοῦ τὴν τοῦ θανάτου ἀπόφασιν. Προσευχηθεὶς δὲ ὁ τοῦ Χριστοῦ Ἀθλητής, ἀπεκεφαλίσθη ἐν Νικομηδείᾳ καὶ οὕτως ἔλαβεν ὁ ἀοίδιμος τοῦ Μαρτυρίου τὸν στέφανον.
+++
ΚΥΡΙΛΛΟΣ, ὁ ἐν Ἁγίοις Πατὴρ ἡμῶν, ἔζησε κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως Κωνσταντίου, υἱοῦ τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου, τοῦ βασιλεύσαντος κατὰ τὰ ἔτη τλζ΄-τξα΄ (337-361), ὡς υἱὸς δὲ εὐσεβῶν καὶ Ὀρθοδόξων γονέων ἀνετράφη παρ’ αὐτῶν καὶ ἐξεπαιδεύθη εἰς τὰ εὐσεβῆ καὶ ὀρθὰ ἱερὰ δόγματα.
Ἀφ’ οὗ δὲ ὁ τότε Ἱεροσολύμων Μάξιμος Γ΄ (333-348) ἀπῆλθε πρὸς Κύριον, ὁ μακάριος οὗτος Κύριλλος ἀνῆλθεν εἰς τὸν θρόνον τῶν Ἱεροσολύμων, ὑπερμαχῶν τῶν δογμάτων τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. Κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἤκμαζε καὶ ὁ ἀρειανὸς Ἀκάκιος, ὁ κατέχων τὸν θρόνον τῆς ἐν Παλαιστίνῃ Καισαρείας, ὅστις, ἂν καὶ ἀπεκηρύχθη καὶ καθῃρέθη ὑπὸ τῆς ἐν Σαρδικῇ γενομένης Ἁγίας τοπικῆς Συνόδου, διότι δὲν ἤθελε νὰ ὁμολογήσῃ τὸν Υἱὸν ὁμοούσιον μὲ τὸν Πατέρα, ὅμως δὲν ὑπέκυψεν εἰς τὴν συνοδικὴν ταύτην καθαίρεσιν, ἀλλὰ τυραννικῶς κατεκράτει τὸν θρόνον τῆς Καισαρείας, διότι ἦτο γνώριμος καὶ φίλος τοῦ βασιλέως Κωνσταντίου, τοῦ φρονοῦντος ἐκ κουφότητος τὰ τοῦ Ἀρείου δόγματα. Οὗτος λοιπόν, λαβὼν ἐξουσίαν παρὰ τοῦ βασιλέως κατεβίβασεν ἐκ τοῦ θρόνου τὸν μακάριον τοῦτον Κύριλλον καὶ ἐξώρισεν αὐτὸν ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα.
Ὁ δὲ θεσπέσιος Κύριλλος, πορευθεὶς εἰς τὴν Ταρσὸν τῆς Κιλικίας, συνανεστρέφετο μετὰ τοῦ ἐκεῖ θαυμαστοῦ Ἐπισκόπου Σιλβανοῦ. Ὅταν δὲ συνεκροτήθη ἡ ἐν Σελευκείᾳ Σύνοδος, τῆς ὁποίας μέλος ἀπετέλεσε καὶ οὗτος ὁ Ἅγιος Κύριλλος, ὁ ρηθεὶς κακόδοξος Ἀκάκιος ἀπεσκίρτησεν ἀπὸ τῆς Συνόδου καὶ μεταβὰς εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν διέβαλε τὸν θεῖον Κύριλλον καὶ ἐξῆψεν εἰς ὀργὴν τὸν βασιλέα κατὰ τοῦ Ἁγίου, ὅστις κατεδίκασε τοῦτον εἰς ἐξορίαν. Ἀφ’ οὗ δὲ ἀπέθανεν ὁ Κωνστάντιος ἔλαβε τὴν βασιλείαν ὁ Ἰουλιανὸς ὁ Παραβάτης, ἐν ἔτει τξα΄ (361), ὁ ὁποῖος θέλων νὰ προσελκύσῃ τὴν εὔνοιαν καὶ ἀγάπην τῶν Ἐπισκόπων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους εἶχεν ἐξορίσει ὁ Κωνστάντιος, διέταξε νὰ ἐπανέλθωσιν ὅλοι οἱ ἐν ἐξορίᾳ εἰς τὰς ἐπαρχίας των. Οὕτω, μετὰ τῶν ἄλλων, ἀπέλαβε τὸν θρόνον τῶν Ἱεροσολύμων καὶ ὁ Ἅγιος Κύριλλος.
Ποιμάνας λοιπὸν καλῶς καὶ θεοφιλῶς τὸ ἐμπιστευθὲν αὐτῷ ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ ποίμνιον καὶ καταλιπὼν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Χριστοῦ, ὡς μνημόσυνον τῆς αὐτοῦ σοφίας, τὰς φερομένας Κατηχήσεις του ὁμοῦ μὲ ἄλλους λόγους καὶ ζήσας ὀλίγα ἔτη μετὰ τὴν ἐπιστροφήν του, ἀνεπαύθη ἐν Κυρίῳ διὰ μακαρίου ἀποδημίας. Ἦτο δὲ κατὰ τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ σώματος μέτριος μὲν κατὰ τὸ ἀνάστημα, ὠχρὸς κατὰ τὴν κεφαλήν, ρῖνα δὲ εἶχεν ὀλίγον μικράν· εἶχε τὸ πρόσωπον τετράγωνον, τὰς δὲ ὀφρῦς εὐθείας καὶ ἴσας καὶ τὸ γένειον λευκόν, δασὺ καὶ εἰς δύο κεχωρισμένον, τὸ δὲ ἦθός του ὡμοίαζε μὲ ἦθος ἀγροίκου χωρικοῦ.
ΘΕΟΣΤΗΡΙΚΤΟΣ ὁ Ὅσιος καὶ Ὁμολογητὴς Πατὴρ ἡμῶν ἐγεννήθη ἐν Τριγλίᾳ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας περὶ τὰς ἀρχὰς τοῦ Η΄ αἰῶνος. Εὐσεβὴς δὲ καὶ φιλομόναχος ἐκ νεότητος ὑπάρχων, εὐθὺς ὡς ἐπεράτωσε τὰ ἐγκύκλια μαθήματα ἀπελθὼν εἰς τὴν ἐκεῖσε Μονὴν τῆς Πελεκητῆς ἐκάρη εἰς αὐτὴν Μοναχός, ἐκτιμηθεὶς δὲ διὰ τὰς ἀρετάς του ἐγένετο βραδύτερον καὶ Ἡγούμενος ταύτης.
Ὅτε δὲ ἐξέσπασεν ἐπὶ Κωνσταντίνου Ε΄ τοῦ Κοπρωνύμου (741-775) φοβερὸς κατὰ τῶν σεπτῶν καὶ ἁγίων Εἰκόνων διωγμὸς ἐπρόσταξεν ὁ αὐτοκράτωρ τὸν ἡγεμόνα τῆς Ἀσίας Μιχαὴλ τὸν Λαχανοδράκοντα, τὸν διὰ τὴν ὠμότητά του ἀποκληθέντα Μηχανοδράκοντα, ὅπως διὰ παντὸς τρόπου τιμωρήσῃ σκληρῶς τοὺς προσκυνοῦντας τὰς ἁγίας Εἰκόνας. Ἐλθὼν δὲ ἐκεῖνος εἰς τὴν Μονὴν τῆς Πελεκητῆς κατ’ αὐτὴν τὴν Ἁγίαν καὶ Μεγάλην Πέμπτην καὶ καθ’ ἣν ὥραν ἐτελεῖτο ἡ θεία Λειτουργία ἀνέτρεψεν ὁ ἐναγὴς τὴν Ἱερὰν Μυσταγωγίαν καὶ τοὺς μὲν ἐκλεκτοτέρους τῶν Μοναχῶν, τριάκοντα καὶ ὀκτὼ τὸν ἀριθμόν, ἀφοῦ διαφόρως ἐβασάνισεν ἐνέκλεισεν εἰς παλαιόν τι λουτρὸν καὶ κτίσας τὴν θύραν ἀφῆκεν αὐτοὺς ἐκεῖ καὶ ἀπέθανον ἀπὸ τὴν πεῖναν, τοὺς δὲ λοιποὺς ἄλλους μὲν ἔδειρε καὶ ἐβασάνισε, κόπτων αὐτῶν τὴν ρῖνα, χρίων μὲ πίσσαν τὰ γένεια καὶ διαφόρους ἄλλας ἐνεργῶν κατ’ αὐτῶν τιμωρίας, τὴν δὲ Μονὴν καὶ τὰς Ἐκκλησίας παντελῶς κατέκαυσε. Τὸν δὲ μακάριον Θεοστήρικτον, ἀφοῦ σκληρῶς καὶ αὐτὸν ἐβασάνισε κόψας καὶ αὐτοῦ τὴν ρῖνα καὶ χρίσας τὰ γένεια μὲ πίσσαν καὶ νάφθαν, τὸν ἔδεσε καὶ τὸν ὡδήγησεν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅπου καὶ τὸν ἐνέκλεισεν εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ Πραιτωρίου μετὰ καὶ τῶν ἄλλων τριακοσίων τεσσαράκοντα δύο (342) Πατέρων, οἵτινες καὶ αὐτοὶ δὲν ἐδέχοντο νὰ συμφωνήσουν εἰς τὴν ἄθεσμον ἐντολὴν τοῦ αὐτοκράτορος.
Μετὰ ταῦτα ἐξελθὼν ὁ Ἅγιος τῆς φυλακῆς, ἀρκετὰ γέρων πλέον, ἐπέστρεψεν εἰς τὴν καταστραφεῖσαν Μονὴν τῆς Πελεκητῆς, ὅπου συνηντήθη καὶ μετὰ τοῦ Ὁσίου καὶ Ὁμολογητοῦ Νικήτα, Ἡγουμένου τῆς πλησίον ἐκεῖ κειμένης Μονῆς τοῦ Μηδικίου [4], ὅστις ὑπῆρξε διδάσκαλος αὐτοῦ καὶ τοῦ ὁποίου ἔγραψε μετὰ ταῦτα καὶ τὸν Βίον [5]. Συνέθεσε δὲ ὁ Ὅσιος Θεοστήρικτος, καὶ «Κανόνα Παρακλητικὸν εἰς τὴν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον, ψαλλόμενον ἐν πάσῃ θλίψει τῆς ψυχῆς καὶ περιστάσει». Ζήσας δὲ ὁ μακάριος εἰς γῆρας βαθὺ πρὸς Κύριον ἐξεδήμησεν.
* * *
ΠΑΥΛΟΣ ὁ Ὅσιος καὶ Ὁμολογητὴς Πατὴρ ἡμῶν ἦτο ἀπὸ τὴν Κρήτην εἰς τὴν ὁποίαν ἤκμασε κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ δυσσεβοῦς καὶ εἰκονομάχου βασιλέως Κωνσταντίνου Ε’ τοῦ Κοπρωνύμου (741-775). Ὅτε δὲ ὁ ἐναγὴς οὗτος ἐξαπέλυσε τὸν κατὰ τῶν σεπτῶν καὶ ἁγίων Εἰκόνων διωγμόν, συλληφθεὶς ὁ μακάριος Παῦλος ὑπὸ τοῦ στρατηγοῦ τῆς Κρήτης Θεοφάνους τοῦ Λαρδατύρη προσήχθη πρὸς ἐξέτασιν καὶ ἐβιάζετο νὰ καταπατήσῃ τὴν ἁγίαν Εἰκόνα τοῦ Ἐσταυρωμένου.
Δεικνύων δὲ ὁ μιαρὸς ἐκεῖνος στρατηγὸς τὴν ἁγίαν Εἰκόνα καὶ βασανιστήριον τι ὄργανον, καταπέλτην καλούμενον, λέγει πρὸς τὸν Ἅγιον· «Ἓν ἀπὸ τὰ δύο ταῦτα ποίησον, ἢ τὴν Εἰκόνα νὰ πατήσῃς διὰ νὰ ζήσῃς, ἢ θὰ σὲ βάλω εἰς ταύτην τὴν βάσανον». Ἐνδυναμωθεὶς τότε ὑπὸ τῆς Χάριτος τοῖ Παναγίου Πνεύματος ὁ μακάριος Παῦλος ἀπεκρίθη· «Μὴ γένοιτο, Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, νὰ πατήσω τὴν Εἰκόνα Σου», ὁμοῦ δὲ μὲ τὸν λόγον γονυπετήσας εἰς τὴν γῆν ἔκυψε καὶ ἠσπάσθη τὴν ἁγίαν Εἰκόνα.
Τούτου ἕνεκα ἐδέθη κατὰ διαταγὴν τοῦ στρατηγοῦ ὁ Ἅγιος εἰς τὸν καταπέλτην μὲ δύο σανίδας δυνατάς, εἶτα τοῦ ἐπέρασαν σίδηρα εἰς ὅλον τὸ σῶμα καὶ κατόπιν, κρεμάσαντες αὐτὸν κατωκέφαλα, ἔθεσαν πῦρ καὶ τὸν κατέκαυσαν. Οὕτως ἀπέλαβεν ὁ μακάριος τοῦ Μαρτυρίου τὸν στέφανον.
ΑΛΕΞΙΟΣ ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος καὶ πιστότατος θεράπων ἦτο ἀπὸ τὴν μεγαλόδοξον Ρώμην, ἐκ τῆς ὁποίας ὡς ἄνθος πανευῶδες καὶ μυρίπνοον ἀναβλαστῆσαν τὴν οἰκουμένην κατεμύρισε μὲ τὴν ἰσάγγελον ζωὴν καὶ πολιτείαν αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν μετὰ πολλῆς τῆς προσοχῆς ἀκούσατε, ἵνα μεγάλην τὴν ὠφέλειαν καὶ τὴν εὐφροσύνην ἀπολαύσητε καὶ μάλιστα κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας τῆς ἁγίας καὶ μεγάλης Τεσσαρακοστῇς, κατὰ τὰς ὁποίας ἰδιαιτέρως ὀφείλομεν νὰ σχολάζωμεν εἰς τὴν νηστείαν, τὴν ἀγρυπνίαν, τὴν προσευχὴν καὶ τὴν μελέτην τῶν κατορθωμάτων τῶν Ἁγίων, ἐξ ἧς καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν μίμησιν αὐτῶν παρακινούμεθα.
Διότι ἰδοὺ ἔφθασεν ὁ καιρὸς τῆς ἐγκρατείας, ἀγαπητοί. Τὸ στάδιον ἠνεώχθη. Ὁ ἀγωνοθέτης καὶ Βασιλεὺς Χριστὸς ἵσταται ἄνωθεν βλέπων τὴν προθυμίαν τῶν ἀθλητῶν. Οἱ Ἅγιοι Ἄγγελοι κρατοῦσι τὰ στέφη καὶ βραβεῖα πολύτιμα, διὰ νὰ ἀνταμείψουν ὅσους νομίμως ἀθλήσουσι καὶ νικήσουν ἀνδρείως τὸν ἀποστάτην καὶ ὑπερήφανον δαίμονα. Ὅστις δὲ ἀγωνισθῇ γενναίως λαμβάνει ὄχι τιμὴν πρόσκαιρον καὶ εὐμάραντον στέφανον, ἀλλὰ δόξαν αἰώνιον καὶ ἀμοιβὴν ἀτελεύτητον. Διότι οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, ὅταν γυμνάζουν τοὺς στρατιώτας, ἀθλοθετοῦσιν ἕν καὶ μόνον ἐπίκαιρον χάρισμα, τὸ ὁποῖον ἀξίζει φέρ’ εἰπεῖν ἑκατὸν φλωρία καὶ τὸ λαμβάνει ἕνας μόνον, ἐκεῖνος ὅστις ἤθελεν ἀναδειχθῆ ἀνδρειότερος καὶ ἰσχυρότερος ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους στρατιώτας.
Ὁ ἐπουράνιος ὅμως Βασιλεὺς χαρίζει εἰς ἡμᾶς μακαριότητα ἀτελεύτητον, τὴν ὁποίαν κληρονομοῦμεν ὅλοι, ὅσοι πολεμήσωμεν γενναίως καὶ δὲν δειλιάσωμεν. Αὐτὸς μᾶς προσκαλεῖ σήμερον διὰ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου, λέγων· «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν Σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μάρκ. η’ 34). Τουτέστι δὲν βιάζει κανένα, ἐπειδὴ ἐχάρισεν εἰς ἡμᾶς τὸ αὐτεξούσιον, ἀλλὰ προσκαλεῖ ἡμᾶς ὡς εὔσπλαγχνος καὶ διψᾷ τὴν σωτηρίαν μας. Διὰ τοῦτο περαιτέρω μᾶς νουθετεῖ πόσον κέρδος ἔχει ἐκεῖνος, ὅστις ἤθελεν ἀπαρνηθῆ τὴν σάρκα καὶ τὰς ἐπιθυμίας αὐτῆς καὶ ἤθελε μιμηθῆ τὸ Πάθος Του, λέγων ὅτι ὅστις κερδίσῃ ὅλον τὸν κόσμον, ὅπερ εἶναι σχεδὸν ἀδύνατον καὶ ὑποταχθῶσιν εἰς αὐτὸν ὅλαι αἱ ἡγεμονίαι καὶ τὰ βασίλεια, ἔπειτα δὲ κολασθῇ ἡ ψυχή του, δὲν ὠφελήθη τίποτε [1]...
+++
ΠΑΝΤΟΤΕ μὲν χρεωστοῦμεν, εὐλογημένοι Χριστιανοί, νὰ ὑμνοῦμεν καὶ νὰ εὐχαριστοῦμεν τὴν Δέσποιναν ἡμῶν Θεοτόκον, διὰ τὴν εὐεργεσίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὸ ἀνθρώπινον γένος, σωματώσασα τὸν Θεὸν Λόγον· ἐξαιρέτως δὲ τὴν σήμερον ἡμέραν, διὰ τὸ θαῦμα τὸ παράδοξον, ὅπερ ἐποίησεν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Διὰ τοῦτο λοιπὸν καὶ οἱ Διδάσκαλοι τῆς Ἐκκλησίας μας ἐθέσπισαν νὰ ποιῶσι τὴν ἀνάμνησιν καὶ εὐχαριστίαν τούτου τοῦ θαύματος σήμερον, οὐχὶ μόνον ὅσοι κατοικοῦσιν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἀλλὰ καὶ ὅσοι κατοικοῦσιν εἰς ὅλην τὴν οἰκουμένην Χριστιανοί, ἐπειδὴ δύναται ἡ αὐτὴ καὶ πάντοτε νὰ ἐλευθερώνῃ τοὺς μετὰ πίστεως ἐπικαλουμένους αὐτὴν Χριστιανοὺς ἀπὸ πάντα πειρασμὸν αἰσθητὸν καὶ νοητόν. Διὰ τοῦτο καὶ πᾶσα Ἐκκλησία Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν ποιεῖ τὴν ἑσπέραν ταύτην ὁλονύκτιον Ἀκολουθίαν καὶ εὐχαριστεῖ καὶ δέεται τῆς Παναγίας Θεοτόκου. Εὐχαριστεῖ μὲν διὰ τὴν εὐεργεσίαν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε τότε, δέεται δὲ νὰ εἶναι ἕτοιμος βοηθὸς εἰς πάντας ἡμᾶς τοὺς Χριστιανούς. Ἀλλὰ πρέπον εἶναι νὰ διηγηθῶμεν πρῶτον πῶς ἔγινε τὸ τοιοῦτον παράδοξον θαῦμα παρὰ τῆς Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν καὶ δεύτερον διατὶ ὀνομάζεται ἡ Ἀκολουθία αὕτη Ἀκάθιστος, ἵνα γνωρίσητε καὶ ὑμεῖς, ὅτι πρέπει καὶ τώρα καὶ πάντοτε νὰ τὴν ὑμνοῦμεν καὶ τὴν εὐχαριστοῦμεν δι’ ὅλων ἡμῶν τῶν δυνάμεων.
Κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ βασιλέως τοῦ Βυζαντίου Ἡρακλείου (610-641), ὁ βασιλεὺς τῶν Περσῶν Χοσρόης Β΄ (590-628) ἀπέστειλε στρατηγόν του τινά ὀνόματι Σάρβαρον μὲ δύναμιν πολλὴν καὶ στράτευμα ἱκανόν, ἵνα ὅλον τὸ Ἀνατολικον μέρος, ὅσον ἦτο εἰς τὴν ἐξουσίαν τῶν Χριστιανῶν, κυριεύσῃ καὶ αἰχμαλωτίσῃ καὶ ὡς ἀστραπὴ νὰ κατακαύσῃ καὶ ἀφανίσῃ. Διότι καὶ πρότερον οὗτος ὁ Χοσρόης ἠχμαλώτισεν ἑκατὸν χιλιάδας Χριστιανούς, τοὺς ὁποίους ἐξαγόρασαντες οἱ Ἑβραῖοι τοὺς ἐθανάτωσαν. Οὗτος λοιπὸν ὁ Σάρβαρος εὑρὼν εὐκαιρίαν μεγάλην, λόγῳ τοῦ ὅτι κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἡ δύναμις τῶν Χριστιανῶν ἦτο πολὺ τεταπεινωμένη ἀπὸ τὴν βαρυτάτην καὶ θηριώδη γνώμην τοῦ προβασιλεύσαντος τυράννου Φωκᾶ τοῦ ἀπὸ στρατιωτῶν (602-610), ἐπέδραμε κατὰ τῆς Ἀνατολικῆς αὐτοκρατορίας καὶ λεηλατῶν αὐτὴν ἔσφαζεν ὅσους Χριστιανοὺς εὕρισκεν ἔμπροσθέν του καὶ οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ ἀντιταχθῇ κατ’ αὐτοῦ...
+++
1
