+

Παρασκευή 18 Οκτωβρίου 2013

Πέμπτη 17 Οκτωβρίου 2013

Τετάρτη 16 Οκτωβρίου 2013

Ο ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ Ο ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

+++

Μνήμη: 3η Ὀκτωβρίου

+++

Τρίτη 15 Οκτωβρίου 2013

ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΘΑΥΜΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΝΔΟΞΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ

+++

ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΝΔΟΞΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ

ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΚΑΙ ΙΟΥΣΤΙΝΗΣ

(2α Ὀκτωβρίου)

Πηγή: Περιοδικὸ Ἅγιος Κυπριανός, Ἀριθ. 317

+++

Δευτέρα 14 Οκτωβρίου 2013

Σάββατο 12 Οκτωβρίου 2013

«Ἡ Εἰκόνα ὡς "ἔσοπτρον" τοῦ Οὐρανοῦ, διὰ μέσου τῆς τεχνοτροπίας της» (Μέρος Ε΄)

+++

«Ἡ Εἰκόνα ὡς "ἔσοπτρον" τοῦ Οὐρανοῦ,
διὰ μέσου τῆς τεχνοτροπίας της»

(Μέρος Ε΄)

κ. Μαρκόπουλος Φίλιππος, Ἁγιογράφος

Εἰσήγησις Α΄, κατὰ τὴν διάρκεια
τῆς Ἐκθέσεως Ὀρθοδόξου Ἁγιογραφίας Α΄

«Εἰκόνα καὶ Ἐλπίδα: Τὸ Κολιμπρὶ καὶ ἡ Εὐθύνη μας»
στὸ Δημοτικὸ Ὠδεῖο Φυλῆς,
στὰ Ἄνω Λιόσια Ἀττικῆς,
τὸ Σάββατο 18.11/1.12.2012

...Φαίνεται καὶ λίγο παράδοξο. Θὰ προσπαθήσω νὰ τὸ ἐξηγήσω λίγο ξαναβλέποντας μὲ μία ἄλλη θεώρηση αὐτὰ ποὺ εἴπαμε μέχρι τώρα.
Εἴπαμε γιὰ τὸ χρυσό, ὅτι συμβολίζει τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ, τὸ ἄκτιστο Φῶς. Ἔρχεται λοιπόν στὶς Εἰκόνες γιὰ νὰ μᾶς θυμίζει αὐτὸν τὸν συμβολισμό, αὐτὸ τὸ ζήτημα. Θὰ πρέπει νὰ ἑστιάσουμε κάπου ἀλλοῦ. Τὸ σημαντικὸ δὲν εἶναι αὐτό. Τὸ σημαντικὸ εἶναι ὅτι ἀντικαθιστᾶ τὸν φυσικὸ οὐρανό. Αὐτὸ τὸ γεγονός, τὸ ὅτι ἀντικαθιστᾶ τὸν φυσικὸ οὐρανό μὲ μιὰ ποιότητα ποὺ ἔχει ἄλλο συμβολισμό, εἶναι ἀπόλυτα σημαντικὸ γιὰ ἐμᾶς, γιὰ τοὺς Χριστιανούς. Εἶναι ἀπόλυτα σημαντικό. Εἶναι ἀκριβῶς αὐτό, τὸ ὁποῖο πρέπει νὰ κατακτήσουμε καὶ ἐπειδὴ δὲν εἴμαστε σὲ θέση, δὲν ἔχουμε ἀνοικτοὺς τοὺς πνευματικοὺς ὀφθαλμούς γιὰ νὰ μπορέσουμε νὰ τὸ βλέπουμε, ἡ Ἐκκλησία μᾶς τὸ δείχνει εἰκονολογικά. Μᾶς τὸ δείχνει, μᾶς τὸ δείχνει μὲ τὸν ἴδιο τρόπο μέσα στὸν Ναό. Τί συμβαίνει μέσα στὸν Ναό; Ὅταν μπαίνουμε στὸν Ναό, κατ’ ἀρχὰς ὑψώνομαι ἀπὸ τὸ ἔδαφος, ἤδη μοῦ χαρίζει ἕνα πρῶτο ἐπίπεδο ἀνύψωσης. Καὶ μόνο ποὺ εἰσέρχομαι...
Δὲν θὰ συζητήσω γιὰ πολὺ τὸν συμβολισμὸ τοῦ Ναοῦ· μόνο ἔνα στοιχεῖο. Τί μᾶς χαρίζει; Μᾶς χαρίζει ἕναν Οὐρανό, ὅπου εἶναι ὁρατὸς ὁ Παντοκράτωρ.

Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι ποὺ μᾶς χαρίζει ἡ Ἐκκλησία μὲ τὴν Εἰκόνα Της. Καθὼς μπαίνουμε μέσα, μᾶς κάνει νὰ βλέπουμε αὐτὸ ποὺ βλέπουν οἱ Ἅγιοι. Οἰ Ἅγιοι ποὺ ἔχουν ἀποκαταστήσει τὴν σχέση μὲ τὸν Θεὸ καὶ ἔχουν αὐτὴν τὴν ἐπικοινωνία. Καὶ ἐμεῖς, ποὺ ἀγωνιζόμαστε νὰ φθάσουμε, νὰ καταξιωθοῦμε σ’ αὐτὸν τὸν ἁγιασμό, ἤδη μὲ τὸ ποὺ μπαίνουμε στὴν Ἐκκλησία μᾶς χαρίζεται, ἔστω μὲ εἰκονολογικὸ τρόπο, ἡ θέα τοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Τὸ ἴδιο ἀκριβῶς κάνει καὶ ἡ Εἰκόνα.
Ἡ Εἰκόνα ἀντικαθιστᾶ τὸν οὐρανό, τὸν φυσικὸ οὐρανό, διότι δὲν ἀπευθύνεται πλέον σὲ ἀνθρώπους φυσικούς, τοῦ κόσμου τούτου, σὲ χοϊκοὺς ἀνθρώπους. Ἀπευθύνεται στὸν πνευματικὸ ἄνθρωπο, στοῦ ὁποίου τὸ ὕψος καλούμαστε νὰ φθάσουμε καὶ μᾶς χαρίζει ἐκείνη τὴν ματιά, ποὺ δὲν βλέπουμε πιά... δὲν εἴμαστε πολῖτες τοῦ κόσμου, γιὰ νὰ βλέπουμε τὸν φυσικὸ οὐρανὸ καὶ τὰ σύννεφα, ἀλλὰ βλέπουμε τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ. Εἶναι τόσο ἁπλό· τὸ χρυσὸ εἶναι τόσο ἀπαραίτητο, γιατὶ ἀκριβῶς μᾶς θυμίζει αὐτὸ ποὺ πρέπει νὰ κατακτήσουμε· μὲ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς μας νὰ βλέπουμε τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ.

Ἂς δοῦμε λίγο τὸν χαρακτῆρα αὐτῶν ποὺ εἴπαμε. Εἴπαμε γιὰ τὶς γραμμές, τὸ σκίτσο καὶ τὰ φῶτα, τὰ ὁποῖα ἐμψυχώνουν, δίνουν ὑπόσταση, ζωή, σ’ αὐτὸ τὸ σκίτσο. Καὶ εἴπαμε ὅτι ἡ ἀναγωγή τους, ἡ ἀναφορά τους εἶναι στὸν Τριαδικὸ Θεό.
Μέχρι τώρα μέναμε σ’ αὐτὴν τὴν διαπίστωση καὶ λέγαμε· φυσικὸ εἶναι, ἀφοῦ εἶναι θρησκευτικὸ καὶ Ὀρθόδοξο, αὐτὸ θὰ σημαίνει. Ὅμως σημαίνει κάτι πολὺ βαθύτερο· ὅτι ἀφοῦ ὅλα τὰ στοιχεῖα, σπίτια, δένδρα,... τὰ πάντα, τὰ βουνά, ἔχουν τὸν ἴδιο χαρακτῆρα στὴν κατασκευή τους, αὐτὸ ἀφήνει ἕνα ἀκόμη μήνυμα, καὶ τὸ μήνυμα εἶναι ὅτι ἡ ματιὰ ποὺ ἔχουν οἱ Ἅγιοι, σὲ ὅλα τὰ πράγματα βλέπουν τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ. Καὶ αὐτὸ μᾶς τὸ χαρίζει ἡ Εἰκόνα, ἂν καὶ ἀνάξιοι, νὰ μποροῦμε νὰ τὸ δοῦμε μέσα ἀπ’ τὴν Εἰκόνα καὶ νὰ βλέπουμε τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ. Δηλαδὴ ἀντὶ νὰ βλέπω ἕνα δένδρο, ἕνα σπίτι, ἡ δομὴ τοῦ δένδρου ἢ τοῦ σπιτιοῦ νὰ μοῦ ἀποκαλύπτει τὸν χαρακτῆρα τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ. Αὐτὸ τὸ δῶρο κάνει ἡ Εἰκόνα καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολή Της. Ἂν συμβαίνει αὐτό, μποροῦμε νὰ ἀναρωτηθοῦμε τί θέση ἔχουν οἱ σκέψεις γιὰ διαφοροποίηση, γιὰ ἀλλαγὴ αὐτῆς τῆς Γλώσσας, γιὰ μιὰ πιὸ μοντέρνα ἐκδοχή, γιὰ μία ἄλλη παρουσίαση. Δὲν εἶναι κανένας ἀντίθετος σ’ αὐτά, καὶ εἶναι πάρα πολὺ ὡραῖα καὶ μποροῦν νὰ συγκινήσουν, ὅμως τὰ ὑψηλότερα μηνύματα ἔχουν ἤδη καταγραφεῖ. Ἂν κάποιος μπορεῖ νὰ θεωρεῖ ὅτι ἔχει τὸ ὕψος νὰ ἀλλάξει, νὰ προσθέσει καὶ νὰ βελτιώσει, εἶναι βέβαια πάντοτε ἐλεύθερος. Ἀνήκει στὴν κρίση τὴν δική μας ποὺ θὰ στρέψουμε τὴν προσοχή μας.

Πιστεύω ὅτι ἡ Εἰκόνα μὲ τὰ δομικὰ στοιχεία της καὶ ὅλη τὴν κατασκευή της καὶ ὅλο τὸν τρόπο καὶ κάθε στοιχεῖο συμβολικό, ποὺ δέν μποροῦμε νὰ τὸ ἀναλύσουμε, -εἶναι ἕνας ὠκεανὸς τὸ περιεχόμενο αὐτό-, προσπαθεῖ νὰ μᾶς φέρει σὲ ἐπαφὴ μὲ μία πραγματικότητα, ἡ ὁποία εἶναι γύρω μας, εἶναι ἐδῶ, παροῦσα καὶ δὲν εἴμαστε σὲ θέση νὰ τὴν ἀντιληφθοῦμε. Ἀπ’ τὴν στιγμὴ λοιπόν, ποὺ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα μᾶς χαρίζεται εἰκονολογικά, ἡ Εἰκόνα ἔχει κάνει καὶ τὴν ἀποστολή της.

Πιστεύω, μὲ τὴν κατάληξη αὐτή, εἶχα τὴν εὐκαιρία μὲ τὴν συζήτησή μας αὐτή, νὰ δώσω αὐτὸ τὸ τελευταῖο συμπέρασμα, ποὺ θεωρῶ ὅτι εἶναι καθοριστικὸ καὶ μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει τὴν βάση ἑνὸς προβληματισμοῦ, γιὰ νὰ σκεφθοῦμε τὸ ὅλο ζήτημα ποὺ στὶς μέρες μας συζητιέται, τῆς ἀλλαγῆς ἢ τῆς ἀνανέωσης τοῦ ἐκφραστικοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖο ἡ Εἰκόνα παρουσιάζεται στοὺς Ναοὺς ἢ θὰ πρέπει νὰ σκεφθοῦμε πῶς θὰ τὴν παρουσιάσουμε ἀπὸ ‘δῶ καὶ πέρα.

Μὲ τέτοια κριτήρια, ἂν δοῦμε τὰ ἔργα τῶν προηγηθέντων Ἁγιογράφων, θὰ δοῦμε τί σημαίνει Σχολὴ καὶ ποῦ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ Γλῶσσα, ἀλλὰ μὲ τέτοια πληρότητα. Καὶ ἂν θέλετε τὴν ἄποψή μου, Σᾶς λέω ὅτι δὲν ἔχουμε καλύψει οὔτε τὸ Α αὐτοῦ τοῦ κόσμου, ποὺ ἔχει καταγραφεῖ. Καὶ ἡ ἄποψή μου εἶναι ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ἔργο ἀνθρώπινο. Οἱ ἐργάτες αὐτοῦ τοῦ χώρου καθοδηγήθηκαν ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ καταγράφηκαν αὐτὰ τὰ πράγματα μὲ ἕνα μυστικὸ τρόπο. Ἂν τὸ προσπεράσουμε, ἐμεῖς εἴμαστε οἱ χαμένοι...

Ἔτσι, λοιπόν, μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο, ἡ Εἰκόνα μὲ τὴν δομή Της, μὲ τὴν τεχνοτροπία Της, κατορθώνει νὰ γίνει γιὰ μᾶς ἕνα μέσον, μέσα ἀπὸ τὸ ὁποῖο βλέπουμε τὸν Πνευματικὸ κόσμο.

Ἔχω τελειώσει...

Ἂν ὑπάρχει κάτι ποὺ θὰ θέλατε νὰ διευκρινήσουμε, εὐχαρίστως...

* * *

Θὰ συνεχίσουμε σύντομα μὲ τὴν παρουσίαση
τῆς βαρυσήμαντης Εἰκονολογικῆς συζήτησης,
ἡ ὁποία ἀκολούθησε ἀμέσως μετὰ τὴν Εἰσήγηση...

Παρασκευή 11 Οκτωβρίου 2013

ΑΝΑΒΟΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

+++

Λόγῳ τῆς Πανηγύρεως τῆς Ἱερᾶς Μονῆς μας,

τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης,

τὴν ἐρχόμενη Τρίτη 2/15η Ὀκτωβρίου,

στὴν ὁποία Σᾶς προσκαλοῦμε μὲ χαρά,

ἀλλὰ καὶ τῶν σημαντικῶν εκκλησιαστικῶν

γεγονότων τῆς Μητροπόλεώς μας, τὰ ὁποία

θὰ ἐπακολουθήσουν τὶς ἑπόμενες ἡμέρες,

τὰ Μαθήματα Ἁγιογραφίας τοῦ Σαββάτου

6/19ης Ὀκτωβρίου ἀναβάλλονται

γιὰ τὸ ἑπόμενο Σάββατο 13/26η Ὀκτωβρίου.

Εὐχαριστοῦμε!

Ἐκ τοῦ Ἁγιογραφείου τῆς Μονῆς

+++

Πέμπτη 10 Οκτωβρίου 2013

«Ἡ Εἰκόνα ὡς "ἔσοπτρον" τοῦ Οὐρανοῦ, διὰ μέσου τῆς τεχνοτροπίας της» (Μέρος Δ΄)

+++

«Ἡ Εἰκόνα ὡς "ἔσοπτρον" τοῦ Οὐρανοῦ,
διὰ μέσου τῆς τεχνοτροπίας της»

(Μέρος Δ΄)

κ. Μαρκόπουλος Φίλιππος, Ἁγιογράφος

Εἰσήγησις Α΄, κατὰ τὴν διάρκεια
τῆς Ἐκθέσεως Ὀρθοδόξου Ἁγιογραφίας Α΄

...Οἱ σύγχρονες ἀντιλήψεις, σήμερα εἰδικά, δείχνουν ὅτι οἱ Ἁγιογράφοι στὴν ἐποχή μας ἔχουν λίγο κουραστεῖ ἀπὸ τὴν ἐπανάληψη τῶν ἔργων τῶν παλαιοτέρων, γιατὶ στὴν ἱστορία τῆς Εἰκόνας ἔχουμε κάποιες περιόδους, ὅπου ἡ Εἰκόνα ἔχει γνωρίσει μία μεγάλη ἀκμή καὶ ἀπετέλεσε σ’ αὐτὲς τὶς συγκεκριμένες περιόδους Σχολή, δηλαδὴ ἕνα κέντρο, στὸ ὁποῖο μαθήτευσαν πάρα πολλοί, ἔφθασε δηλαδὴ σ’ ἕνα ὑψηλό, στὸ ὑψηλότερο σημεῖο καὶ στὴν συνέχεια εἴχαμε ἀπόκλιση. Ἀπὸ ἐκεῖ λοιπόν, στὸ ὑψηλότερο σημεῖο κάθε τέτοιας περιόδου, πολλοί, πάρα πολλοί ἀκολούθησαν μιμούμενοι καὶ δανειζόμενοι τὰ στοιχεῖα αὐτῆς τῆς ἔκφρασης. Στὴν ἱστορία λοιπὸν τῆς Εἰκόνος ἔχουμε οὐσιαστικὰ τρεῖς Σχολές, ὰλλὰ δὲν θὰ μποῦμε σ’ αὐτὲς τὶς πληροφορίες. Αὐτὸ ποὺ θέλω νὰ πῶ εἶναι ὅτι οἱ σύγχρονοι Ἁγιογράφοι δείχνουν πολὺ ἔντονο προβληματισμό (καὶ θέλουν) νὰ ἀποσπασθοῦν ἀπὸ αὐτὸ ποὺ τέλος πάντων ἀνήκει σὲ μιὰ ἄλλη ἐποχή, -ἡ δική μας ἐποχὴ πρέπει νὰ βρεῖ τὸν δικό της τρόπο νὰ ἐκφρασθεῖ-, καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι πάρα πολὺ σημαντικὰ καὶ ἐνδιαφέροντα, σὰν προβληματισμοί, ἀφοῦ πάντως νομίζω θὰ πρέπει νὰ προηγηθεῖ μία βασικὴ συμφωνία, γιὰ τὸ ποιός εἶναι ὁ στόχος τῆς Εἰκόνας καὶ ποὺ ἀρχικὰ στοχεύει ἡ Εἰκόνα, γιὰ ποιό λόγο γίνεται.

Ἔχει ἀκουστεῖ πολλὲς φορὲς καὶ ἀπὸ ἀνθρώπους, ἔτσι καλοπροαίρετους καὶ πιστοὺς ἀνθρώπους, ὅτι βοηθάει τὸ θρησκευτικὸ συναίσθημα, ὅτι μᾶς βοηθάει νὰ προσευχόμαστε...
Θὰ ἔλεγα πολὺ ἁπλὰ ὅτι τὸ ἴδιο κάνει καὶ ἕνα ἀραβούργημα γιὰ τὸν Μουσουλμάνο, τὸ ἴδιο κάνει γιὰ τὸν Δυτικὸ ἕνα ἄγαλμα ἢ μία ζωγραφιὰ θρησκευτική. Βοηθάει ἀκριβῶς τὸ θρησκευτικὸ συναίσθημα.
Πιστεύω ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Εἰκόνα ἔχει κάτι παραπάνω νὰ πεῖ. Ὄχι πὼς δὲν τὸ κάνει αὐτό· βεβαίως, ἀλλὰ ἔχει κάτι παραπάνω νὰ πεῖ καὶ εἶναι σημαντικὸ νὰ γνωρίζουμε τί ἔχει νὰ πεῖ.

Ἂν βάλουμε λοιπόν, μιὰ βάση σ’ αὐτὴν τὴν μικρὴ ἀναζήτηση, ἐνδεχομένως νὰ μποροῦμε νὰ δοῦμε καὶ τὴν ἀξία αὐτοῦ τοῦ προβληματισμοῦ, ποὺ εἶναι σημαντικός, ἀλλὰ ἂν δὲν ἔχει αὐτὴν τὴν βάση εἶναι αὐθαίρετος.

Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε ἐπίσης νὰ πῶ, ὅτι ὁ μεγάλος κίνδυνος, -καὶ τὸ λέω ἀπὸ τώρα, διότι ἐνδεχομένως νὰ προκληθεῖ μιὰ συζήτηση μετά, ἂν θέλει κάποιος νὰ ρωτήσει-, εἶναι ὅτι ἡ πορεία, αὐτὸ ποὺ διαβλέπουμε κάποιοι ποὺ παρακολουθοῦμε αὐτὴν τὴν ἐξέλιξη, εἶναι ὅτι ὁ Ναὸς θὰ ἀποκτήσει (μιὰ ἀτομικότητα-ὑποκειμενικότητα). Φιλοδοξεῖ μιὰ ὁμάδα νὰ δώσει ἕνα χαρακτῆρα στὸν Ναό, ποὺ νὰ ἀφορᾶ τὴν ἀντίληψη τοῦ Ἁγιογράφου, δηλαδὴ νὰ λέμε ὅτι ὁ Ναὸς π.χ. τοῦ Προφήτη Ἠλία στὸ τάδε μέρος εἶναι ἔργο τοῦ Ἁγιογράφου Α, ἔχει τὴν δικιά του αἰσθητική, τὸν δικό του τρόπο ποὺ παρουσιάζει τὰ πράγματα, ὁ ἄλλος Ναὸς εἶναι τοῦ Ἁγιογράφου Β κ.ο.κ.

Ἀντιλαμβάνεσθε, -δὲν θέλω νὰ τὸ ἀναλύσω, διότι εἶναι καὶ οἱ Πατέρες ἐδῶ καὶ μποροῦν νὰ τὸ κάνουν καλύτερα καὶ πιὸ εὔκολα ἀπὸ ἐμένα-, τί καταστροφικὸ εἶναι κάτι τέτοιο, ὅταν μία ὑποκειμενικὴ ἀντίληψη, αἰσθητικῆς ἔστω, ἀντικαταστήσει τὸ νόημα γιὰ τὸ ὁποῖο θὰ μιλήσουμε στὴν συνέχεια, καὶ ποὺ οὐσιαστικὰ τὸ ἀφαιρεῖ, τὸ βγάζει ἀπ’ τὴν μέση, γιατὶ ἂν εἶναι ἄλλο αὐτὸ ποὺ εἰσπράτω σ’ ἕνα Ναὸ καὶ διαφορετικὸ τελείως αὐτὸ ποὺ εἰσπράτω σ’ ἕναν δεύτερο Ναό, πιστεύω ὅτι δὲν ὑπάρχει πιὰ κοινωνία αὐτῶν τῶν δύο τόπων, ἔστω εἰκονολογικά.

Ὑπάρχουν πολλὲς ἑρμηνεῖες. Στὴν ἀναζήτηση ποὺ ἔχω κάνει ὅλα αὐτὰ τὰ χρόνια γιὰ τὸ ποιὸς εἶναι ὁ ρόλος ἀκριβῶς τῆς Εἰκόνας καὶ γενικώτερα τῆς Ἁγιογραφίας καὶ τῆς ἁγιογράφησης τῶν Ναῶν, ἔχω ἀκούσει πάρα πολλὲς ἑρμηνεῖες.

Ἀπὸ ἄνθρωπο ποὺ δὲν ἦταν καθόλου τοῦ χώρου μας κάποτε ἄκουσα κάτι ποὺ μοῦ φάνηκε φοβερὰ ὑπερβολικό.
Ἦλθε λοιπόν, καὶ φωνάζοντας μὲ ἕνα ἔτσι θρησκευτικὸ αἴσθημα, λίγο ἔντονο, ὅτι ἡ Εἰκόνα δείχνει τὴν πραγματικότητα, δείχνει ἂς ποῦμε (τὰ πράγματα) ἔτσι ὅπως εἶναι ὁ κόσμος.
Ἐγὼ ἤμουν ἀρκετὰ νεώτερος τότε καὶ αὐτὴ ἡ κουβέντα μὲ ἔκανε καὶ ἀντέδρασα. Λέω ἐντάξει, τί ἀκριβῶς ἐννοεῖ «ἔτσι ὅπως εἶναι ὁ κόσμος»;
Λοιπόν, μετὰ ἀπὸ τὴν πορεία ποὺ ἔχω μέχρι σήμερα στὴν ἀναζήτηση αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, ποὺ ἔτσι, ἀπὸ ἀγάπη τὸ ἔχω ὑπηρετήσει καὶ ὄχι ἀπὸ ἱκανότητα, ἔχω καταλήξει στὸ ὅτι εἶχε δίκηο!

Ἡ Εἰκόνα μᾶς δείχνει αὐτὸ ποὺ πραγματικὰ συμβαίνει καὶ δὲν εἴμαστε σὲ θέση νὰ τὸ δοῦμε...