Περί χρυσού κάμπου

--

ΠΕΡΙ ΧΡΥΣΟΥ ΚΑΜΠΟΥ
ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΗΓΗΣΙΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΓΡΑΦΟΥ κ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ

--

Η Ζωγραφική τέχνη και οι φορητές Εικόνες

--

H ζωγραφική τέχνη και οι φορητές Εικόνες

«Ζωγραφία σιωπώσα ἐν τοίχῳ λαλεῖ πλείονα καὶ ὠφελιμωτέρα»

Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης

Η ανάπτυξη τών εικαστικών τεχνών αποτέλεσε την επιτυχέστερη
και γοητευτικότερη εκδήλωση του Βυζαντινού Πολιτισμού.
Στη ζωγραφική, ιδιαίτερα, η βυζαντινή τέχνη
βρίσκει τη σπουδαιότερη έκφρασή της.
Παράλληλα με τη ζωή, την παράδοση
και την όλη ιστορία της Εκκλησίας εξελίσσεται και η Αγιογραφία,
η οποία, ως τέχνη εκφραστική βαθύτατων νοημάτων,
δεν απευθύνεται μόνο στο αίσθημα, αλλά,
κυρίως και κατά πρώτο λόγο στο πνεύμα,
ώστε η Εικονογραφία να αποτελεί μία αληθινή Θεολογία.

Η ζωγραφική, λοιπόν, της Ορθοδοξίας είναι αυτή
που διαμορφώθηκε και ασκήθηκε στο Βυζάντιο
με τη μορφή κυρίως της Ψηφιδογραφίας, της τοιχογραφίας,
της μικρογραφίας και των φορητών Εικόνων.
Στην Ορθόδοξη Εκκλησιαστική τέχνη έχει μεγάλη σημασία η Εικόνα
σε αντίθεση με τη Δύση και τις προχαλκηδόνιες Εκκλησίες.
Είναι για τους πιστούς σύμβολο των προσώπων ή γεγονότων που παριστάνει
και αποτελεί βασική έκφραση πίστεως, δόγματος και λατρείας,
ως αναπόσπαστο στοιχείο λειτουργικό και τελετουργικό.

Οι Βυζαντινοί ονόμαζαν Εικόνα κάθε θρησκευτική απεικόνιση,
με οποιαδήποτε τεχνική κι αν είχε γίνει, είτε ήταν φορητή είτε όχι.
Σήμερα, όμως, ο όρος αυτός χρησιμοποιείται μόνο για φορητούς πίνακες,
σχεδόν πάντοτε ζωγραφισμένους πάνω σε ξύλο.

Σίγουρα, σε μία τόσο σύντομη αναφορά δεν μπορεί κανείς να θίξει
το θέμα της τεχνικής των Εικόνων σε συσχετισμό με την ιστορική εξέλιξη
της βυζαντινής και μεταβυζαντινής ζωγραφικής
(σχολές, εικoνογραφικοί κύκλοι, επιδράσεις, αφομοιώσεις κ.λπ.),
υπάρχει, όμως, η δυνατότητα να εξάρει -έστω και επιγραμματικά-
την προσφορά των Αγιογράφων, οι οποίοι με σεμνότητα,
ταπείνωση και εκφράζοντας τη βαθιά τους θρησκευτικότητα
συνετέλεσαν σ' αυτό το εικαστικό θαύμα,
που ονομάζεται βυζαντινή και μεταβυζαντινή Αγιογραφία.

Όσο και αν η ζωγραφική των χρόνων μετά την Άλωση
σχετίζεται πολύ με την τέχνη των Παλαιολόγων, δεν είναι παράδοξο,
ότι η Πελοπόννησος μετά το 1461, αφετηρία της πρώτης Τουρκοκρατίας,
χαρακτηρίζεται από τη σιγή και τη φυγή των κωδικογράφων
και των ζωγράφων της χώρας.
Η θρησκευτική τέχνη, πέρα από τα μέσα του 16ου αιώνα,
αντιπροσωπεύεται κυρίως από ανώνυμους ζωγράφους.
Η περιορισμένη πελοποννησιακή αγιογραφία
εκφράζεται με επώνυμο καλλιτέχνη από το 1550 και έπειτα.

Τον 17ο αιώνα σημειώνεται ακμή με επώνυμους
(αδελφοί Μόσχου, οικογένεια Κακαβά) και ανώνυμους ζωγράφους,
οι οποίοι δεν ανανεώνουν την τέχνη,
αλλά τηρούν τους κανόνες της Κρητικής Σχολής,
τόσο στην τεχνική όσο και στην τεχνοτροπία.
Ο αιώνας που ακολουθεί είναι της παρακμής
και εκπροσωπήσεως της χώρας από μέτριους καλλιτέχνες
σ' ένα σχήμα αντιστρόφως ανάλογο
με την άλλη παιδευτική και κοινωνική ανάπτυξη που σημειώνεται.
Μέσα σ' αυτό το καλλιτεχνικό πλαίσιο
του Πελοποννησιακού Εργαστηρίου
εντάσσεται φυσικά και η Λακωνία,
της οποίας έργα φιλοξενούνται
στό Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης.

Πέρα, όμως, από την καλλιτεχνική άξία ή το ειδικό ενδιαφέρον
που μπορεί να παρουσιάζουν τα εικαστικά κείμενα χωριστά,
στο σύνολό τους αποτελούν αναμφίβολα τις πιο αποκαλυπτικές
και τις πιο πυκνές μαρτυρίες για τον ψυχικό κόσμο,
την πνευματική καλλιέργεια, την παιδεία του ελληνικού λαού
και προπάντων τη μυστική του επικοινωνία με το Θείο,
στην πιο προσωπική της έκφραση, διαδραματίζοντας, έτσι,
μέσα στον υψηλό μηχανισμό της Εκκλησιαστικής Τέχνης
σημαντικότατο ρόλο.

Γεωργία Μυλωνάκου – Σαϊτάκη

Πηγή: http://www.agiografiapatras.gr

Η Βυζαντινή Αγιογραφία (Πάτρας)

--

Η Αγιογραφία της Ορθοδοξίας σήμερα έχει καθιερωθεί
σε παγκόσμια κλίμακα σαν μια τέχνη υψηλής ποιότητας
και αυτό οφείλεται στο γεγονός της τελευταίας πορείας
της παγκόσμιας τέχνης.

Η πορεία αυτή στον εικοστό αιώνα έπαψε
να είναι η μίμηση του οπτικού φαινομένου
και έγινε πνευματική αναζήτηση,
αυτό που ήταν και είναι η Αγιογραφία της Ορθοδοξίας.

Έτσι ωρίμασε η σύγχρονη αντίληψη
και η κριτική για τα έργα τέχνης.
Βάδισε η τέχνη στον ίδιο δρόμο με την Εικόνα
– την πνευματική δημιουργία.

Έτσι θαύμασε το ύψος των κατορθωμάτων
των παλιών μαστόρων που με τα ταπεινά υλικά,
τα τόσο λιτά, δημιούργησαν υπέροχες συνθέσεις
και ανεπανάληπτες εκφραστικές αρμονίες.

Στην Ορθόδοξη Αγιογραφία ο χώρος, ο χρόνος, τα όντα
και τα γεγονότα δεν ακολουθούν φυσική σειρά.
Ο Αγιογράφος προσπαθεί σε όλα αυτά να δώσει
πνευματική υπόσταση...

Πηγή: http://www.agiografiapatras.gr

--

Ευχαριστήριος επιστολή από την Αϊτή

--

ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΟΚΙΜΑΖΟΜΕΝΗ ΠΤΩΧΗ ΑΪΤΗ
ΣΤΙΣ «ΕΛΠΙΔΕΣ ΤΟΥ ΑΓΙΜΑΚ»

Ἀϊτή, 5 Ὀκτ. 2010

Ἐν Ὀνόματι τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ,
χαιρετοῦμε ὅλους τοὺς Ὀρθοδόξους Ἀδελφοὺς καὶ Ἀδελφάς.

Ἐπιθυμοῦμε νὰ στείλουμε εἰδικὴ εὐχαριστία
στοὺς νέους Ὀρθοδόξους Ἁγιογράφους ποὺ ἐνδιαφέρθηκαν γιὰ ἐμᾶς,
μετὰ τὴν μεγάλη καταστροφὴ τῆς 12^ης Ἰανουαρίου 2010.

Ὁ Θεὸς πάντοτε νὰ σᾶς σκεπάζη μὲ τὶς προσευχές μας.

π. Ἀμβρόσιος

Διαβᾶστε ἐδῶ τὸ σχετικὸ ἄρθρο

--

Όσιος Δοσίθεος

--
Ο Όσιος Δοσίθεος
ο Ερημίτης του Κιέβου

1721-1776

... Κάνε υπομονή, αδελφέ!... Κάνε υπομονή μέχρι τέλους
και θα σωθής. Αγάπα τη ζωή της δοκιμασίας...
Δίψα γι`αυτήν όπως για το νερό... Η δοκιμασία οδηγεί στην σωτηρία...
Είναι πικρή, αλλά καθαρτική... Πρέπει να την υπομένουμε,
διότι μας είναι χρήσιμη... Όπως ακριβώς και τα ρούχα
που είναι στενά, αλλά δεν επιτρέπεται να τα αφαιρέσουμε
από πάνω μας... Μη νομίζης ότι με τα παράπονα
και την ανυπομονησία θα γλυτώνεις από τις δοκιμασίες...
Αντιθέτως, αυτά χειροτερεύουν την κατάστασι...
Μόνο η ταπεινή αποδοχή των δυσκολιών και η καλή διάθεσις
θα αφαιρέση το φορτίο τους από πάνω σου...
Να μην ξεχνάς ότι ο Κύριος δίνει κατά το έλεός Του
και όχι κατά την δικαιοσύνη Του... Αν ο Θεός αποφάσιζε
να είναι δίκαιος μαζί σου, δεν θα σου έστελνε αυτές μόνο
τις δυσκολίες, αλλά πολύ βαρύτερες...
Αυτή η σκέψις της φιλανθρωπίας του Κυρίου
θα σου δίνη δύναμι και υπομονή θαυμαστή... Και ενώ οι άλλοι
θα απορούν για τις δοκιμασίες σου, εσύ θα σκιρτάς από την χαρά σου...
Και θα λες: "Αγαπητοί μου, δεν έχω τίποτα να υπομείνω"...

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε τον βίο του Οσίου
--

Το φαρμακείο της ψυχής

--

Το φαρμακείο της ψυχής…

(ΑΛΗΘΙΝΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ)

Ήταν πολύ περήφανος για τον μοναχογιό του

ο κ. Μιχάλης ο Φαρμακοποιός.

Καλός στα γράμματα από μικρός, φιλομαθής, φιλόδοξος και υπάκουος.

Γι αυτό και δεν τα λυπήθηκε τα τόσα χρήματα που ξόδεψε

για να τον σπουδάσει έξω…

Βλέπετε εκείνα τα χρόνια ήταν καλύτερα

να σπουδάσει κανείς στο εξωτερικό,

γι αυτό δεν νοιάστηκε και με όλη του την καρδιά

κάθε μήνα του έστελνε τα χρειαζούμενα.

Και δεν λάθεψε.

Ο γιός του τέλειωσε τις σπουδές του στην φαρμακευτική

και επέστρεψε στην πατρίδα με το πτυχίο στο χέρι.

Χαρά, δάκρυα ευτυχίας και ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Κύριο.

Αυτό το ευχαριστώ ήταν αλλιώτικο, κάθε μέρα έστρεφε τα μάτια του

έστω και για λίγες στιγμές στην Εικόνα

του αγκαθοστεφανωμένου Χριστού,

αυτή που 30 χρόνια τώρα έστεκε πάνω από τον πάγκο του

μα τώρα το ένιωθε πιότερο από κάθε άλλη φορά αυτό το ευχαριστώ.

Μπορούσε τώρα να αποσυρθεί ο κ. Μιχάλης και να περιμένει

και άλλες χαρές, ίσως και κανένα εγγονάκι.

Το φαρμακείο του αυτό που έφτιαξε με πολύ μόχθο και λαχτάρα

για προσφορά στους συνανθρώπους του,

θα το αναλάμβανε πλέον ο γιός του.

-Μόνο μην ξεχάσεις τούτο παιδί μου, να νοιάζεσαι τον άλλον σαν τον εαυτό σου

και τον φτωχό πάντα να τον διευκολύνεις.

-Εντάξει Πατέρα, μόνο που θα κάνω κάποιες αλλαγές στο Φαρμακείο,

έχω κάποιες ιδέες να το κάνουμε πιο σύγχρονο.

-Ό,τι εσύ κρίνεις σωστό γιέ μου αυτό να κάνεις,

δικό σου είναι τώρα, εσύ αποφασίζεις.

Έτσι και έγινε. Μια καινούρια φωτεινή επιγραφή παραγγέλθηκε,

καινούρια ράφια,καινούριο γραφείο και μια αναπαυτική

δερμάτινη πολυθρόνα για τις διανυκτερεύσεις.

Μια χαρούμενη αναστάτωση επικρατούσε στο Φαρμακείο.

Πολύτιμος βοηθός του νέου της ιστορίας μας, ο Ανέστης.

Από μικρό παιδί τον είχε πάρει ο πατέρας του βοηθό στο φαρμακείο…

Είχε μάθει καλά την δουλειά και πολλές φορές τον άφηνε στο πόδι του,

αλλά και πόσο τον ξεκούραζε έχοντας αναλάβει

όλες τις εξωτερικές δουλειές…

αποθήκες ,ταμεία, φάρμακα σε ηλικιωμένους κατ΄οίκον…

Πάντα χαμογελαστός και πρόθυμος…

-Ανέστη μόλις τελειώσεις με τα ράφια θέλω να κάνεις ακόμα μια δουλειά.

Αυτήν την Εικόνα του Χριστού σε παρακαλώ ξεκρέμασέ την

και βάλε στην θέση της αυτόν εκεί τον πίνακα

που έφερα από την Ρώμη.

Σάστισε ο βοηθός.

-Μα κύριε Δημήτρη αυτήν την εικόνα ο πατέρας σας

την έχει εκεί 30 χρόνια…, θα στενοχωρηθεί…

-Ο πατέρας δεν έχει πρόβλημα… άλλωστε τον άκουσες…,

είπε να κάνω ό,τι εγώ κρίνω σωστό,

λοιπόν αυτά είναι ξεπερασμένα Ανέστη…,

είπαμε θα το κάνουμε σύγχρονο τα φαρμακείο,

αυτά ήταν για πρίν 30 χρόνια, αστεία θα λέμε;

Τώρα ο κόσμος έχει προχωρήσει… Καλά εσύ που ζείς;

Δεν το βλέπεις πως αλλάξαμε;

Δεν είπε τίποτα ο βοηθός. Ανέβηκε στην σκάλα

και με τρεμάμενα χέρια

έκανε αυτό που πρόσταξε το νέο αφεντικό…

-Πού να την βάλω; Ψέλλισε…

-Βάλ’ την εκεί στο κάτω συρτάρι που δεν το χρησιμοποιούμε…

Έτσι και έγινε. Όλα λοιπόν άλλαξαν… έγιναν μοντέρνα.

-Λοιπόν πατέρα πως σου φαίνεται; Αγνώριστο δεν έγινε;

-Ναι γιέ μου είπε ευτυχισμένος ο πατέρας μπαίνοντας στο φαρμακείο

και θέλησε πάλι να ευχαριστήσει Εκείνον για όλα… όπως πάντα το συνήθιζε…

Μα δεν τον βρήκε στην θέση του. Ένα μελαγχολικό χαμόγελο ζωγραφίστηκε

στο πρόσωπό του, μα μόνο ο Ανέστης το κατάλαβε…

Δεν μίλησε…, δεν είπε κουβέντα… βρήκε μια καλή πρόφαση

και έφυγε πικραμένος για το σπίτι…, εκεί τουλάχιστον το Εικονοστάσι του

θα του απάλυνε για λίγο τον πόνο…

Κύλησε ο καιρός… Το φαρμακείο δούλευε καλά και η πελατεία

είχε αυξηθεί αρκετά… Μόνο κάτι τον στενοχωρούσε τον Δημήτρη…,

ο πατέρας του σπάνια ερχόταν…,

όλο κάποια δικαιολογία έβρισκε και δεν ερχόταν…

-Σε ζητούν οι παλιοί σου πελάτες πατέρα…,

του έλεγε ο Δημήτρης προσπαθώντας να τον κάνει να έρχεται.

-Έχουν εσένα τώρα…, απαντούσε ο κυρ-Μιχάλης με εκείνο το γνωστό πικρό

χαμόγελο, που μόνο ο Ανέστης μπορούσε να καταλάβει το τί το γεννούσε…!

-Διανυκτέρευση σήμερα Ανέστη… πήγαινε σπίτι σου θα μείνω εγώ…

είπε ο Δημήτρης και κάθισε στην αναπαυτική του πολυθρόνα

αφού πρώτα κλείδωσε την πόρτα.

Έκλεισε για λίγο τα μάτια και προσπάθησε να ξεκουραστεί

από τον φόρτο της ημέρας.

Αποκοιμήθηκε και μόνο ένας παρατεταμένος χτύπος

τον ξύπνησε κάπως απότομα.

Ήταν ένα μικρό κορίτσι…, δε θα ‘ταν πάνω από 12 χρονών…,

ήταν αναστατωμένη τα μάτια της κλαμένα και μιλούσε βιαστικά.

-Γρήγορα κύριε…, η μητέρα μου…, πρέπει να της φτιάξετε αυτό το φάρμακο…,

να η συνταγή… μόνο βιαστείτε.

-Ηρέμισε κορίτσι μου… θα κάνω όσο πιο γρήγορα μπορώ.

Να ορίστε… έτοιμο.

- Αφήνω τα χρήματα και τρέχω είπε το κορίτσι…

-Τα ρέστα σου… μόλις που πρόλαβε να πεί ο Δημήτρης

μα το κορίτσι είχε εξαφανιστεί… Τι ήταν κι αυτό…!

σκέφτηκε κλειδώνοντας την πόρτα…, ευτυχώς που δεν ήταν ο Ανέστης…,

ήταν δύσκολη η συνταγή…

Στην σκέψη αυτήν πάγωσε και σχεδόν τρέχοντας πήγε στο εργαστήριο…

Η αναπνοή του κόπηκε μόλις συνειδητοποίησε το λάθος του…

Δεν είχε χρησιμοποιήσει το σωστό μπουκάλι και είχε ρίξει…,

αλλοίμονο…, δηλητήριο στο φάρμακο…

Βγήκε έξω φωνάζοντας… έτρεξε απεγνωσμένα μήπως

και έβρισκε το κοριτσάκι… μα τίποτα.

Ήταν καταδικασμένος… πάνε τα όνειρά του για την ζωή το φαρμακείο…,

τώρα μια εφιαλτική σκέψη κυριαρχούσε… φόνος εξ αμελείας…,

φυλακή…, απόγνωση…

-Χριστέ μου… είπε και ένιωσε μεγάλη έκπληξη σε αυτήν την φράση…

Δεν θυμόταν ποτέ να την είχε ξαναξεστομίσει …!

Θυμήθηκε τότε το …κάτω συρτάρι.

Σε λίγο αυτός ο …σύγχρονος επιστήμων με τις φρέσκιες ιδέες

και τα μεγαλεπίβολα σχέδια μιλούσε σε μια Εικόνα.

-Χριστέ μου… κάνε ένα θαύμα σε παρακαλώ… και εγώ θα σε πιστέψω…,

απόδειξέ μου ότι υπάρχεις… σε ικετεύω.

Έμεινε εκεί να κοιτά Εκείνον προσμένοντας… απάντηση.

Τρόμαξε όταν απότομα η πόρτα άνοιξε… ήταν πάλι το κοριτσάκι

πιο αναστατωμένο από πρίν και κλαίγοντας ασταμάτητα τώρα…

-Τι… τι… συνέβη, ρώτησε τρέμοντας ο Δημήτρης…,

το… το… πήρε η Μητέρα σου το φάρμακο;

-Όχι κύριε… δεν το πήρε… εκεί που έτρεχα να της το πάω…,

σκόνταψα χωρίς να καταλάβω το πώς και έπεσα…

Το μπουκαλάκι μου έσπασε… και άλλα χρήματα δεν έχω…

φτιάξτε μου ένα καινούριο και θα σας τα φέρω αύριο… σας το υπόσχομαι.

-Κορίτσι μου αν ήξερες τι ήταν αυτό που μου είπες…; Δεν θέλω χρήματα…,

περίμενε στο φτιάχνω αμέσως… και στρέφοντας το βλέμμα του σε Εκείνον

είπε και αυτός νοερά για πρώτη φορά στην ζωή του

ένα Eυχαριστώ στην αγαπημένη Εικόνα του πατέρα του…

-Πατέρα σε περιμένω σήμερα σου έχω μια έκπληξη…,

δεν δέχομαι κουβέντα…, να πάρε και τον Ανέστη…

-Ναι, κύριε Μιχάλη, πρέπει να ρθείτε σήμερα!

Σας περιμένουμε, οπωσδήποτε πρέπει να ρθείτε, εγώ σας παρακαλώ…

Πικρό χαμόγελο δεν ξαναζωγραφίστηκε στο πρόσωπο του πατέρα.

Πλέον δεν περνούσε μέρα χωρίς να περάσει από το Φαρμακείο.

Και πάντα μπαίνοντας, έλεγε το μεγάλο του ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

κοιτάζοντας με λαχτάρα πάνω από τον αγαπημένο του πάγκο.

Ο γιός του είχε κάνει τόσες αλλαγές, μα άλλη μια τώρα τελευταία

τον έκανε πιο ευτυχισμένο από ποτέ, ένα μικρό καντηλάκι

φώτιζε πλέον ακοίμητο το άκρως ταπεινό

και αγκαθοστεφανωμένο πρόσωπο του Χριστού.

Εκείνου που πάντα έχει το φάρμακο για όλες τις ψυχές…

ΠΗΓΗ. http://koinoniaagion.blogspot.com/#ixzz10BuXpJ5q

--